Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

निकुम्भवधः — The Slaying of Nikumbha

Hanuman’s Duel

सःतुतेनप्रहारेणनिकुम्भोविचचाल ह ।।।।स्वस्थश्चापिनिजग्राहहनूमन्तंमहाबलम् ।

saḥ tu tena prahāreṇa nikumbho vicacāla ha |

svasthaś cāpi nijagrāha hanūmantaṃ mahābalam ||

Doch durch diesen Schlag wich Nikumbha nicht zurück; er fasste sich wieder und ergriff den mächtigen Hanumān.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (particle: "but/indeed")
तेनby that
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (करण), एकवचन
प्रहारेणby the blow
प्रहारेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रहार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
निकुम्भःNikumbha
निकुम्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विचचालreeled/staggered
विचचाल:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√चल् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद, perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन
indeed
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; स्मरण/पूरणार्थक निपात (expletive particle)
स्वस्थःsteady/recovered
स्वस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (निकुम्भः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक निपात (also/even)
निजग्राहseized
निजग्राह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√ग्रह् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद, perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन
हनूमन्तम्Hanuman
हनूमन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
महाबलम्mighty
महाबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (हनूमन्तम्)

Then seeing Hanuman endowed with might, lifted by Nikumbha in the battlefield the residents of Lanka roared terribly.

N
Nikumbha
H
Hanumān

FAQs

The verse illustrates that dharma is tested by relentless opposition; perseverance—whether used for right or wrong—intensifies the moral stakes of the conflict.

Nikumbha recovers from injury and physically grabs Hanumān, shifting the fight into close grappling.

For Nikumbha: tenacity; for Hanumān (by implication): readiness to face escalating threats without fear.