Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

निकुम्भवधः — The Slaying of Nikumbha

Hanuman’s Duel

परिघोपमबाहुस्तुपरिघंभास्करप्रभम् ।।।।बलीबलवतस्तस्यपातयामासवक्षसि ।

parighopama-bāhus tu parighaṃ bhāskara-prabham |

balī balavatas tasya pātayāmāsa vakṣasi ||

Jener mächtige Rākṣasa, dessen Arme wie Eisenstangen waren, ließ seine sonnenhell strahlende Keule auf die Brust des starken Hanumān niederfahren.

sthireon the firm
sthire:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsthira (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying urasi)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
urasion the chest
urasi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
vyūḍhebroad
vyūḍhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvi-ūh (धातु; क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘expanded/broad’
parighaḥthe club
parighaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparigha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
śatadhāinto a hundred parts
śatadhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśatadhā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: into a hundred pieces)
kṛtaḥwas made/split
kṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु; क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः ‘was made’
vikīryamāṇaḥbeing scattered
vikīryamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-kṛ (धातु; कर्मणि-शानच्/मान)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगः, शानच्/मान-प्रत्यय (present passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘being scattered’
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्ययम् (adverb: suddenly/violently)
ulkā-śatama hundred meteors
ulkā-śatam:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootulkā + śata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; द्विगु-समासः ‘a hundred meteors’
ivalike
iva:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्ययम्
ambarein the sky
ambare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootambara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

As soon as the iron club touched the broad chest (of Hanuman), it split into a hundred splinters, in the sky and crumbled.

N
Nikumbha
H
Hanumān
P
parigha (iron club)

FAQs

The scene highlights the dharma of steadfastness under assault: righteousness is tested when one faces violence without losing inner composure or purpose.

Nikumbha strikes Hanumān with a blazing iron club, attempting to overpower him through brute force.

Hanumān’s dhairya (fortitude) is set up—his strength is not only physical but also unwavering resolve.