Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

लङ्कादाह-प्रचोदनं तथा वानर-राक्षस-समरारम्भः

The Burning of Lanka and the Outbreak of Battle

विमानेषुप्रसुस्ताश्चदह्यमानावराङ्गनाः ।त्यक्ताभरणसर्वाङ्गाहाहेत्युच्चैर्विचुक्रुशुः ।।।।

vimāneṣu prasuptāś ca dahyamānā varāṅganāḥ |

tyaktābharaṇasarvāṅgā hāheti uccair vicukruśuḥ || 6.75.24 ||

In den oberen Gemächern wurden die lieblichen Frauen, im Schlaf, von den Flammen versengt; sie warfen ihren Schmuck ab und schrien laut: „Weh! Weh!“

विमानेषुin the aerial-palaces/upper chambers
विमानेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; अधिकरण
प्रसुप्ताःasleep
प्रसुप्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-स्वप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
दह्यमानाःburning/being burnt
दह्यमानाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (लट्-प्रत्ययान्त शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘being burnt’
वराङ्गनाःbeautiful women
वराङ्गनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवराङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—वराः अङ्गनाः (कर्मधारय)
त्यक्त-आभरण-सर्वाङ्गाःhaving cast off ornaments from all over the body
त्यक्त-आभरण-सर्वाङ्गाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्यक्त (कृदन्त) + आभरण + सर्वाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि—यासां सर्वाङ्गेषु आभरणं त्यक्तम् (those whose whole bodies had cast off ornaments)
हाहाalas!
हाहा:
Sambandha (उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootहाहा (अव्यय)
Formविस्मय/शोकवाचक-उद्गार (interjection)
इतिthus
इति:
Sambandha (वाक्य-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइत्यादि-परामर्शक-अव्यय (quotative particle)
उच्चैःloudly
उच्चैः:
Viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
विचुक्रुशुःcried out
विचुक्रुशुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-क्रुश् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

The mansions burnt by fire fell down like a huge mountain struck by a thunderbolt.

V
Vimānas (upper chambers)
F
Fire

FAQs

The suffering of innocents highlights why rulers must uphold dharma: adharma in power spreads pain to those least responsible.

As flames reach the upper apartments, women awaken amid burning and cry out in terror, abandoning even their valuables.

Karunā (compassion) is evoked in the audience: the epic invites moral reflection on how unrighteous actions create widespread human suffering.