Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

सयोजनसहस्राणिसमतीत्यमहाकपिः ।दिव्यौषधिधरंशैलंव्यचरन्मारुतात्मजः ।।6.74.63।।

sa yojanasahasrāṇi samatītya mahākapiḥ | divyauṣadhidharaṃ śailaṃ vyacaran mārutātmajaḥ || 6.74.63 ||

Nachdem er tausend Yojanas zurückgelegt hatte, durchstreifte der große Affe — der Sohn des Windes — den Berg, der göttliche Kräuter trug, und suchte ihn überall ab.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योजनसहस्राणिa thousand yojanas
योजनसहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयोजन-सहस्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (सहस्रं योजनानाम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; परिमाणवाचक
समतीत्यhaving traversed
समतीत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-अति-इ (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययभाव कृदन्त (absolutive), 'having crossed/traversed'
महाकपिःthe great monkey
महाकपिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाकपि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दिव्यौषधिधरम्bearing divine herbs
दिव्यौषधिधरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य-औषधि-धर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दिव्याः औषधयः धरति/धारयति इति), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शैलम् इत्यस्य विशेषण
शैलम्mountain
शैलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्यचरन्roaming; searching
व्यचरन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-चर् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), प्रथमा एकवचन, पुंलिङ्ग; क्रियासमानाधिकरण
मारुतात्मजःson of the Wind-god
मारुतात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुत-आत्मज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मारुतस्य आत्मजः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; महाकपिः इत्यस्य विशेषण/पर्याय

The great monkey, son of the wind god, having traversed a thousand yojanas began to range the wonderful herbs and went about searching.

H
Hanumān
M
Māruta (Wind-god)

FAQs

Dharma is tireless effort for others’ welfare: immense travel and hardship are accepted as part of righteous service.

Hanumān has covered a vast distance and now searches the herb-bearing mountain for the required medicine.

Vīrya and utsāha (heroic energy and perseverance) directed toward a compassionate goal.