Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

कुम्भकर्णविबोधनम्

The Awakening of Kumbhakarna

महोदरवचश्श्रुत्वाराक्षसैःपरिवारितः ।कुम्भकर्णोमहातेजास्सम्प्रतस्थेमहाबलः ।।।।

mahodara-vacaḥ śrutvā rākṣasaiḥ parivāritaḥ |

kumbhakarṇo mahātejāḥ sampratasthē mahābalaḥ ||

Als er Mahodaras Worte hörte, brach Kumbhakarṇa—von großer Kraft und strahlender Glut—auf, umringt von Rākṣasas.

mahodara-vacaḥMahodara's words
mahodara-vacaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahodara (प्रातिपदिक) + vacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘महोदरस्य वचः’
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः
rākṣasaiḥby rakshasas
rākṣasaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्
parivāritaḥsurrounded
parivāritaḥ:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootpari + vṛ (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-कृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; passive sense ‘surrounded’
kumbhakarṇaḥKumbhakarna
kumbhakarṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkumbhakarṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
mahātejāḥof great splendour
mahātejāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + tejas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘महत्तेजः यस्य’
sampratasthēset out/departed
sampratasthē:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + pra + sthā (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
mahābalaḥvery strong
mahābalaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘महद् बलं यस्य’

Kumbhakarna of extraordinary energy, mighty strong, on hearing Mahodara went in surrounded by Rakshasas.

M
Mahodara
K
Kumbhakarṇa
R
Rākṣasas

FAQs

It highlights duty-bound mobilization: once a decision is taken, action should be orderly and responsible, not chaotic.

Kumbhakarṇa, prompted by counsel, begins moving toward the royal presence, escorted by rākṣasas.

Readiness and resolve—Kumbhakarṇa’s power is paired with immediate action.