Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

कुम्भकर्णविबोधनम्

The Awakening of Kumbhakarna

सतुसङ् ख्येमहाबाहुःककुदस्सर्वरक्षसाम् ।।।।वानरान् राजपुत्रौचक्षिप्रमेवहनिष्यति

sa tu saṅkhye mahābāhuḥ kakudaḥ sarvarakṣasām | vānarān rājaputrau ca kṣipram eva haniṣyati ||

Im Kampf wird jener mit den mächtigen Armen—der Vornehmste unter allen Rākṣasas—die Vānaras und sogar die beiden Prinzen rasch vernichten.

सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधानार्थक
सङ्ख्येin battle/at the encounter
सङ्ख्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Context)
TypeNoun
Rootसङ्ख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
महाबाहुःmighty-armed
महाबाहुः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा + बाहु (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः; विशेषणम् (सः)
ककुदःthe foremost
ककुदः:
प्रथमा-सम्बन्ध (Predicative)
TypeNoun
Rootककुद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपमा/विशेष्यरूपेण (crest/foremost)
सर्वरक्षसाम्of all rākṣasas
सर्वरक्षसाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व + राक्षस (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (सर्वेषां रक्षसाम्)
वानरान्the monkeys
वानरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
राजपुत्रौthe two princes
राजपुत्रौ:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराज + पुत्र (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), द्विवचनम्; तत्पुरुषः (राज्ञः पुत्रौ)
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम्
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
हनिष्यतिwill slay
हनिष्यति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

"He, (Kumbhakarna) is the foremost chief among all Rakshasas enumerated. In that way he is distinguished. But he is insensate, remains addicted always to indecent delight in the form of sleep."

K
Kumbhakarṇa (implied as the 'foremost' warrior)
V
Vānaras
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
R
Rākṣasas

FAQs

The verse illustrates how adharma seeks victory through brute force and intimidation; dharma warns against overconfidence and harm-driven intent.

Rāvaṇa, shaken by Rāma, places hope in Kumbhakarṇa’s martial power and predicts rapid destruction of Rāma’s side.

Negatively, it highlights Rāvaṇa’s moha and reliance on violence; by contrast, it sets up the later demonstration of steadfast dharma on Rāma’s side.