Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

सङ्ग्रामेतंतथादृष्टवारावणंतलताडितम् ।।6.59.63।।ऋषयोवानराःसिद्धानेदुर्देवास्सहासुरैः ।

saṅgrāme taṃ tathā dṛṣṭvā rāvaṇaṃ tala-tāḍitam | ṛṣayo vānarāḥ siddhā nedur devāḥ sahāsuraiḥ ||6.59.63||

Als man auf dem Schlachtfeld sah, wie Rāvaṇa so von einem Handflächenschlag getroffen wurde, riefen die Ṛṣis, die Vānaras und die Siddhas auf; ja selbst die Devas erhoben mit den Asuras ihre Stimmen.

सङ्ग्रामेin the battle
सङ्ग्रामे:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootसङ्ग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
तम्that (him)
तम्:
कर्म (object of ‘दृष्ट्वा’)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाthus, in that way
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकालक्रिया (prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
रावणम्Ravana
रावणम्:
कर्म (object of ‘दृष्ट्वा’)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तम्’ का विशेष्य (appositional)
तलताडितम्struck by a palm-blow
तलताडितम्:
कर्मविशेषण (object-qualifier)
TypeVerb
Rootतल + ताड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘palm-struck’
ऋषयःsages
ऋषयः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वानराःVanaras
वानराः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सिद्धाःSiddhas
सिद्धाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नेदुःshouted, roared
नेदुः:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootनद् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सहtogether with
सह:
सहकारक (associative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (preposition-like indeclinable)
असुरैःwith the Asuras
असुरैः:
सहकारक (associate)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘सह’ के योगे

Ravana hit by hand in that way in a hard manner, the siddhas, demons as well and even Devatas raised their voice.

R
Rāvaṇa
H
Hanumān (implied agent of the palm-strike)
Ṛṣis
S
Siddhas
D
Devas
A
Asuras
V
Vānaras

FAQs

Dharma is portrayed as a cosmic concern: beings across realms observe and respond when injustice is checked. The moral order is not merely human but universal in scope.

Multiple classes of beings witness Hanumān’s blow against Rāvaṇa and react vocally to the dramatic reversal.

Hanumān’s heroic efficacy—his action becomes significant enough to draw attention from sages and celestial beings.