Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

एषमेदक्षिणोबाहुःपञ्चशाखःसमुद्यतः ।विधमिष्यतितेदेहाद्भूतात्मानंचिरोषितम् ।।6.59.56।।

eṣa me dakṣiṇo bāhuḥ pañcaśākhaḥ samudyataḥ | vidhamiṣyati te dehād bhūtātmānaṃ ciroṣitam ||6.59.56||

«Dies ist mein rechter Arm, hoch erhoben, fünfzweigig durch die Finger; er wird aus deinem Leib den Geist vertreiben, der so lange darin gewohnt hat.»

एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (Genitive: my)
दक्षिणःright
दक्षिणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बाहुः इति विशेषण
बाहुःarm
बाहुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पञ्चशाखःfive-branched (five-fingered)
पञ्चशाखः:
Karta-visheshana (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च + शाखा (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु: पञ्च शाखाः यस्य (five-branched; i.e., five-fingered)
समुद्यतःraised
समुद्यतः:
Karta-visheshana (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-√यम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—उत्थित/उन्नत (raised)
विधमिष्यतिwill drive out; will expel
विधमिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√धम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (Genitive: your)
देहात्from (your) body
देहात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (Ablative/अपादान)
भूतात्मानम्the (departed/subtle) soul
भूतात्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभूत + आत्मन् (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: भूतः (प्रेत/सूक्ष्म) आत्मा (subtle being/soul)
चिरोषितम्long-abiding
चिरोषितम्:
Karma-visheshana (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिर + √वस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ: चिरम् उषितम् (long-dwelling/long abiding)

"I raised this right arm that way with five branches (five fingers) at you that will expel your subtle self (made up of the five subtle elements) from your body."

H
Hanuman
R
Ravana

FAQs

Dharma here is the forceful removal of adharma when warnings fail—protecting the righteous may require decisive action against a tyrant.

Hanuman declares his readiness to strike Ravana down, describing his raised arm as the instrument of Ravana’s defeat.

Resolute courage—commitment to the cause, not merely to personal victory.