Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

तेवानरेन्द्रास्त्रिदशारिबाणैर्भिन्नानिपेतुर्भुविभीमकायाः ।ततस्तुतद्वानरसैन्यमुग्रंप्रच्छादयामाससबाणजालैः ।।6.59.44।।

te vānarendrās tridāśāribāṇair bhinnā nipetur bhuvi bhīmakāyāḥ |

tatas tu tad vānarasainyam ugraṃ pracchādayāmāsa sa bāṇajālaiḥ ||6.59.44||

Jene furchtgestaltigen Anführer der Vānara, von den Pfeilen des Götterfeindes zerrissen, stürzten zu Boden. Da bedeckte er jenes gewaltige Vānara-Heer mit Strömen von Pfeilen, wie mit einem Netz aus Geschossen.

तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (pronoun/सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
वानरेन्द्राःmonkey-lords (vanara leaders)
वानरेन्द्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः: वानराणाम् इन्द्राः (leaders among monkeys)
त्रिदशारिबाणैःwith the arrows of the enemy of the gods (Rāvaṇa)
त्रिदशारिबाणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्रिदश + अरि + बाण (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः: त्रिदशानाम् अरिः (enemy of gods) तस्य बाणैः
भिन्नाःpierced/torn
भिन्नाः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु) → भिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त/PPP), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); agrees with वानरेन्द्राः
निपेतुःfell down
निपेतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
भीमकायाःof terrible bodies
भीमकायाः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीम + काय (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः: भीमः कायः येषाम् (having terrible bodies); qualifies वानरेन्द्राः
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण) of sequence
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (pronoun/सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); refers to 'that (army)'
वानरसैन्यम्the vanara army
वानरसैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर + सैन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः: वानराणाम् सैन्यम्
उग्रम्fierce
उग्रम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); agrees with वानरसैन्यम्
प्रच्छादयामासcovered
प्रच्छादयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + छद् (धातु)
FormPeriphrastic perfect (लिट्/परस्मैपद; आमास-योग), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); causative sense 'to cover'
he
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (pronoun/सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); refers to Rāvaṇa
बाणजालैःwith nets/volleys of arrows
बाणजालैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाण + जाल (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः: बाणानाम् जालैः (net/stream of arrows)

The Vanara leaders of fierce form torn by the streams of sharp arrows discharged in the three directions fell covering the ground.

V
Vānara leaders
R
Rāvaṇa (implicit as tridāśāri)
V
Vānara army
A
arrows (bāṇa)

FAQs

The verse highlights the reality that dharmic forces may suffer heavy losses; ethical resolve is measured by endurance and continued commitment to the just cause.

Key vānaras are struck down, and Rāvaṇa intensifies the assault by blanketing the broader vānara host with arrow volleys.

Fortitude—withstanding massed violence without abandoning the righteous objective.