Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

हाऽगतंमांसहितंभवद्भिर्वनौकसश्छिद्रमिदंविदित्वा ।शून्यापुरींदुष्प्रसहांप्रमथ्यप्रधर्षयेयुस्सहसासमेताः ।।6.59.34।।

hāgataṃ māṃ sahitaṃ bhavadbhir vanaukasaś chidram idaṃ viditvā | śūnyāṃ purīṃ duṣprasahāṃ pramathya pradharṣayeyuḥ sahasā sametāḥ ||6.59.34||

„Wenn die Waldbewohner erfahren, dass ich mit euch hierher hinausgekommen bin, werden sie dies als eine verwundbare Lücke erkennen; und, rasch zusammenströmend, könnten sie in die (für einen Augenblick) unbewachte Stadt eindringen und sie verwüsten.“

alas!/ah!
:
Sambodhana/Prayoga (सम्बोधन/प्रयोग)
TypeIndeclinable
Roothā (अव्यय)
Formविस्मय/खेद-निपात (exclamatory particle)
āgatamcome, arrived
āgatam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootāgata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √gam)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; माम् इत्यस्य विशेषणम् (me who has come)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
sahitamtogether (with you), accompanied
sahitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsahita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sah)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; माम् इत्यस्य विशेषणम्
bhavadbhiḥby/with you
bhavadbhiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootbhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; आद्यर्थे सह (with you)
vanaukasaḥforest-dwellers (Vanaras)
vanaukasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvanaukas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृपदम् (subject of pradharṣayeyuḥ)
chidramweak point, breach
chidram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootchidra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; viditvā इत्यस्य कर्म
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; chidram इत्यस्य विशेषणम्
viditvāhaving known
viditvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
śūnyāmempty
śūnyām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśūnya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; purīm इत्यस्य विशेषणम्
purīmcity
purīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
duṣprasahāmhard to assail
duṣprasahām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootduṣprasaha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; purīm इत्यस्य विशेषणम्
pramathyahaving crushed/devastated
pramathya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√math (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
pradharṣayeyuḥthey might storm/assail
pradharṣayeyuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√dhṛṣ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन
sahasāsuddenly, by force
sahasā:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (suddenly/forcibly)
sametāḥassembled, together
sametāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-eta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √i)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; vanaukasaḥ इत्यस्य विशेषणम्; क्त (past participle)

"Coming to know that I am here with you, this side, considering it to be a weak point, the forest dwellers may enter the vacant city and Devastate all united."

R
Rāvaṇa
V
Vānaras (vanaukasaḥ)
L
Laṅkā (city, purī)

FAQs

Prudence in leadership: a ruler must anticipate consequences and protect civilians and infrastructure by not leaving avoidable vulnerabilities.

Rāvaṇa explains why city defenses must remain vigilant: his absence from the city could invite a Vānara incursion.

Strategic foresight—recognizing how an opponent may exploit a ‘chidra’ (gap).