Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

ततःसरक्षोधिपतिर्महात्मारक्षांसितान्याहमहाबलानि ।द्वारेषुचर्यागृहगोपुरेषुसुनिर्वृतास्तिष्ठतनिर्विशङ्काः ।।6.59.33।।

tataḥ sa rakṣodhipatir mahātmā rakṣāṃsi tāny āha mahābalāni | dvāreṣu caryāgṛha-gopureṣu sunirvṛtās tiṣṭhata nirviśaṅkāḥ ||6.59.33||

Da sprach der großherzige Herr der Rākṣasas zu jenen mächtigen Rākṣasas: „Steht auf Posten—ruhig und ohne Furcht—an den Toren, bei den Wachhäusern und auf den Stadttürmen entlang der Hauptstraßen.“

tataḥthen
tataḥ:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअनन्तर-अव्यय (then)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
rakṣaḥ-adhipatiḥlord of the Rakshasas
rakṣaḥ-adhipatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक) + adhipati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: रक्षसाम् अधिपतिः
mahātmāgreat-souled
mahātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणवत् (epithet)
rakṣāṃsiRakshasas (troops)
rakṣāṃsi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (plural)
tānithose
tāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; rakṣāṃsi इत्यस्य विशेषणम्
āhasaid
āha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
mahābalānivery strong
mahābalāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; rakṣāṃsi इत्यस्य विशेषणम्
dvāreṣuat the gates
dvāreṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
caryā-gṛha-gopureṣuin patrol-posts, houses, and gate-towers
caryā-gṛha-gopureṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootcaryā (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक) + gopura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः (collective): in the patrol-posts, houses, and gate-towers
sunirvṛtāḥfully at ease, well-prepared
sunirvṛtāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-nirvṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √vṛt/√vṛ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; rakṣāṃsi इत्यस्य विशेषणम्
tiṣṭhatastand, stay posted
tiṣṭhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन
nirviśaṅkāḥwithout fear, unapprehensive
nirviśaṅkāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir-viśaṅka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; rakṣāṃsi इत्यस्य विशेषणम्

There upon the great soul, the king of Rakshasas thus spoke to the strong army of Rakshasas, "Fully complacent, free from any apprehension be stationed at the gates and the buildings of the four main streets."

R
Rāvaṇa
R
Rākṣasas
L
Laṅkā (implied city defenses)

FAQs

Role-based duty: even in an unrighteous cause, the verse shows the idea of svadharma as disciplined execution of one’s assigned responsibility (guarding the city).

Rāvaṇa issues defensive orders to secure Laṅkā’s gates and key urban positions while the battle pressure increases.

Organizational command and vigilance (though employed for adharma), highlighting the power of disciplined coordination in crisis.