HomeRamayanaYuddha KandaSarga 59Shloka 145
Previous Verse
Next Verse

Shloka 145

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

प्रविष्टेरजनीचरेन्द्रेमहाबलेदाववदेवशत्रौ ।हरीन् विशल्यान् सहलक्ष्मणेनचकाररामःपरमाहवाग्रे ।।6.59.145।।

praviṣṭe rajanīcarendre mahābale dānavadevaśatrau |

harīn viśalyān saha lakṣmaṇena cakāra rāmaḥ paramāhavāgre ||6.59.145||

Als der mächtige Herr der Nachtwandler — ein Feind der Dānavas und der Devas — (in Laṅkā) eingetreten war, machte Rāma, zusammen mit Lakṣmaṇa, an der äußersten Front der großen Schlacht die Affen pfeilfrei, indem er ihnen die Schäfte herauszog.

praviṣṭewhen (he) had entered
praviṣṭe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpraviṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक; pra+√viś)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; 'when/while (he) had entered'
rajanīcarendrein the king of night-rangers
rajanīcarendre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrajanīcara+indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (रजनीचराणाम् इन्द्रः)
mahābale(who was) very mighty
mahābale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootmahā+bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (महद् बलं यस्य)
dānava-deva-śatrau(who was) enemy of Danavas and Devas
dānava-deva-śatrau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdānava+deva+śatru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; द्वन्द्वपूर्वक-तत्पुरुषभावः: दानवाश्च देवाश्च तेषां शत्रुः; समस्तपदम् विशेषणवत्
harīnthe monkeys
harīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
viśalyānfree of darts
viśalyān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootviśalya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्; विशेषणम् (without arrow-heads/with darts removed)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-उपपद (with)
lakṣmaṇenawith Lakshmana
lakṣmaṇena:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्
cakāramade, rendered
cakāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
parama-āhava-agrein the foremost part of the battle
parama-āhava-agre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootparama+āhava+agra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; तत्पुरुषः (आहवस्य अग्रे; परमे)

After the king of prowlers, the enemy of Danavas and Devas entered Lanka, Rama and Lakshmana also drew out the arrows from monkeys in the forefront of the battlefield and went.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
R
Rāvaṇa
D
Dānavas
D
Devas
V
Vānara (monkeys)
L
Laṅkā

FAQs

It reflects rājadharma and kṣātra-dharma grounded in compassion: a leader does not treat allies as expendable, but personally safeguards and restores them, even amid danger.

Satya here is expressed as fidelity to one’s commitment: Rāma’s truthful resolve to protect those who took refuge in his cause is shown through concrete action—relieving the wounded and sustaining the righteous campaign.