Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

तद्राक्षसानीकमतिप्रचण्डमालोक्यरामोभुजगेन्द्रबाहुः ।विभीषणंशस्त्रभृतांवरिष्ठमुवाचसेवानुगतःपृथुश्रीः ।।6.59.11।।

tad rākṣasānīkam atipracaṇḍam ālokya rāmo bhujagendrabhāhuḥ |

vibhīṣaṇaṃ śastrabhṛtāṃ variṣṭham uvāca sevānugataḥ pṛthuśrīḥ ||6.59.11||

Als Rāma, dessen Arme dem Schlangenkönig glichen, jenes überaus grimmige Heer der Rākṣasas erblickte, strahlend in weiter Herrlichkeit und von seinen Scharen begleitet, sprach er zu Vibhīṣaṇa, dem Vornehmsten unter den Waffenträgern.

tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
rākṣasa-anīkamthe rakshasa host
rākṣasa-anīkam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrākṣasa + anīka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राक्षसानाम् अनीकम्)
ati-pracaṇḍamexceedingly fierce
ati-pracaṇḍam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय) + pracaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावः (अति + प्रचण्ड) विशेषणम् (अनीकम्)
ālokyahaving seen
ālokya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√lok (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्यय; धातुः लोक् (10Ā/1P usage), उपसर्गः आ; ‘having seen’
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhujagendra-bāhuḥwhose arms are like the king of serpents
bhujagendra-bāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhujagendra + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (भुजगेन्द्र इव बाहू यस्य) विशेषणम् (रामः)
vibhīṣaṇamVibhishana
vibhīṣaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvibhīṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śastra-bhṛtāmof the weapon-bearers
śastra-bhṛtām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśastra + bhṛt (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (genitive/सम्बन्ध), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शस्त्रं भृतवन्तः)
variṣṭhamthe foremost
variṣṭham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvariṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; श्रेष्ठतम (superlative) विशेषणम् (विभीषणम्)
uvācaspoke
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातुः वच्
sevā-anugataḥfollowed by attendants/retinue
sevā-anugataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsevā + anugata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; षष्ठी-तत्पुरुषः (सेवया/सेनया अनुगतः) विशेषणम् (रामः)
pṛthu-śrīḥof abundant splendour
pṛthu-śrīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpṛthu + śrī (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (पृथ्वी/विस्तीर्णा श्रीः यस्य) विशेषणम् (रामः)

Rama, whose arms were like the king of serpents, shining with splendour, followed by army, seeing the army of Rakshasas exceedingly furious, spoke to Vibheeshana the foremost of the wielder of weapons.

R
Rama
V
Vibhīṣaṇa
R
Rākṣasa host (rākṣasānīka)

FAQs

Dharma here appears as disciplined leadership: Rama does not act blindly upon seeing fury; he consults a righteous ally (Vibhīṣaṇa) and proceeds with ordered responsibility rather than rage.

Rama observes the ferocity of the enemy rākṣasa formation and turns to Vibhīṣaṇa for counsel or direction in the unfolding battle.

Rama’s steadiness and strategic restraint—his capacity to seek right guidance and act with clarity under pressure.