Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

ततोनगर्यास्सहसामहौजानिष्क्रम्यतद्वानरसैन्यमुग्रम् ।महार्णवाभ्रस्तनितंददर्शसमुद्यतंपादपशैलहस्तम् ।।6.59.10।।

tato nagaryāḥ sahasā mahaujā niṣkramya tad vānarasainyam ugram | mahārṇavābhrastanitaṃ dadarśa samudyataṃ pādapa-śaila-hastam ||

Da trat der Mächtige plötzlich aus der Stadt hervor und erblickte jenes grimmige Heer der Vānaras, gesammelt und aufgerichtet, gleich dem Brausen des Ozeans und dem Donner der Wolken, Bäume und Felsen in den Händen.

tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
nagaryāḥfrom the city
nagaryāḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootnagarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (ablative/अपादान), एकवचन
sahasāsuddenly, forcibly
sahasā:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (manner adverb)
mahaujāḥthe mighty one (of great vigor)
mahaujāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + ojas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (nominative/कर्ता), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः (महद् ओजः यस्य)
niṣkramyahaving come out
niṣkramya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootniṣ-√kram (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातुः क्रम् (1P) उपसर्गः निष्; अर्थः ‘having gone out’
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (accusative/कर्म), एकवचन; विशेषणम्
vānara-sainyamthe vanara army
vānara-sainyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvānara + sainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (accusative/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणां सैन्यम्)
ugramfierce
ugram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootugra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सैन्यम्)
mahā-arṇava-abhra-stanitamthundering like the great ocean and clouds
mahā-arṇava-abhra-stanitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahā + arṇava + abhra + stanita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (महान् अर्णवः, अभ्राणि, तेषां स्तनितम् इव) विशेषणम् (सैन्यम्)
dadarśasaw
dadarśa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातुः दृश्
samudyatamraised up, uplifted
samudyatam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsam-ud-√yam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सैन्यम्)
pādapa-śaila-hastamhaving trees and rocks in their hands
pādapa-śaila-hastam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpādapa + śaila + hasta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (पादपाः शैलाः च हस्तेषु यस्य/हस्तरूपेण) विशेषणम् (सैन्यम्)

Commander in chief of the Rakshasa army killed by Neela, the bull of Vanaras, the army Rakshasas with dreadful weapons which were like the fury of an ocean, ran.

R
Rāvaṇa (implied by 'mahaujā' and context)
L
Laṅkā (city, implied)

FAQs

Power aligned with Dharma can appear overwhelming; the verse warns that unjust rule must face the gathered force of rightful resistance.

Rāvaṇa emerges from the city and witnesses the Vanara army assembled, armed with trees and rocks, surging like natural forces.

The collective unity and resolve of the Vanara host—strength made effective through coordinated purpose.