Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

प्रहस्तवधः

The Slaying of Prahasta

उल्लिखन्तौसुतीक्ष्णाभिर्दंष्ट्राभिरितरेतरम् ।सिंहशार्दूलसदृशौसिंहशार्दूलचेष्टितौ ।।6.58.48।।विक्रान्तविजयौवीरौसमरेष्न्विवर्तिनौ ।काङ्क्षमाणौयशःप्राप्तुंवृत्रवासवयोस्सह ।।6.58.49।।

vikrānta-vijayau vīrau samareṣv anivartinau |

kāṅkṣamāṇau yaśaḥ prāptuṁ vṛtra-vāsavayoḥ saha ||6.58.49||

Jene zwei Helden – kühn und siegreich – die im Kampf niemals zurückwichen, sehnten sich danach, Ruhm zu erlangen, wie Vṛtra und Vāsava (Indra), die miteinander rangen.

आजघानstruck
आजघान:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-हन् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक (then)
नीलम्Nila
नीलम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम् (proper noun)
ललाटेon the forehead
ललाटे:
अधिकरणम् (Location)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्
मुसलेनwith a mace/mallet
मुसलेन:
करणम्
TypeNoun
Rootमुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्
सःhe
सः:
कर्ता
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
प्रहस्तःPrahasta
प्रहस्तः:
कर्ता (apposition to सः)
TypeNoun
Rootप्रहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
परमायत्तःwith utmost force/fully intent
परमायत्तः:
कर्ता-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + आयत्त (कृदन्त/प्रातिपदिक from आ-√यम्/आ-√यत्)
Formकर्मधारयः; पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (of प्रहस्तः); अर्थः: अत्यन्त-प्रयत्नयुक्तः/वेगयुक्तः
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तर (thereupon)
सुस्रावflowed out
सुस्राव:
क्रिया
TypeVerb
Rootसु-√स्रु (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
शोणितम्blood
शोणितम्:
कर्ता (of सुस्राव)
TypeNoun
Rootशोणित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

The huge army of powerful Vanaras saw Prahastha of terrific prowess, fierce, surrounded by Rakshasas coming towards them roaring.

V
Vṛtra
V
Vāsava (Indra)

FAQs

The verse reflects the dharma of the warrior ethos: perseverance and refusal to retreat when duty calls, while also warning that the pursuit of yaśas (fame) often drives conflict and must be governed by righteousness.

The combatants are described as evenly matched and relentless, locked in a struggle where each seeks victory and renown, compared to the famed Vṛtra–Indra battle.

Anivartitva (non-retreat) and utsāha (martial vigor) are emphasized—the determination to stand one’s ground in battle.