Shloka 4

प्रहस्तवधः

The Slaying of Prahasta

Devanagari script

राघवस्यवचश्श्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।।6.58.3।।एषसेनापतिस्तस्यप्रहस्तोनामराक्षसः ।लङ्कायांराक्षसेन्द्रस्यत्रिभागबलसम्वृतः ।।6.58.4।।वीर्यवानस्त्रविच्छूरःसुप्रख्याश्चपराक्रमे ।

Transliteration

eṣa senāpatis tasya prahasto nāma rākṣasaḥ |

laṅkāyāṃ rākṣasendrasya tribhāgabalasaṃvṛtaḥ || 6.58.4 ||

vīryavān astravic chūraḥ suprakhyāś ca parākrame |

Translation

„Dies ist der Rākṣasa namens Prahasta, der Heerführer des Rākṣasa-Königs in Laṅkā, umgeben von einem Drittel des Heeres. Er ist kraftvoll, in den Waffen kundig, heldenhaft und weithin berühmt für seine Tapferkeit.“

Word by Word

• ततः: then
• ततः: कालाधिकरण (temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (temporal adverb)

• प्रहस्तम्: Prahastha
• प्रहस्तम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: प्रहस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ददर्श इत्यस्य कर्म

• निर्यान्तम्: advancing
• निर्यान्तम्: विशेषण (of कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निर्-या (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रहस्तम् इति विशेषणम्

• भीमम्: terrible
• भीमम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रहस्तम् इति विशेषणम्

• भीमपराक्रमम्: of dreadful prowess
• भीमपराक्रमम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रहस्तम् इति विशेषणम्

• गर्जन्तम्: roaring
• गर्जन्तम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: गर्ज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रहस्तम् इति विशेषणम्

• सुमहाकायम्: very large-bodied
• सुमहाकायम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय) + महा (प्रातिपदिक) + काय (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रहस्तम् इति विशेषणम्

• राक्षसैः: by Rakshasas
• राक्षसैः: करण (means/attendants)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (instrumental pl.)

• अभिसंवृतम्: surrounded
• अभिसंवृतम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अभि-सम्-वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रहस्तम् इति विशेषणम् (surrounded)

• ददर्श: saw
• ददर्श: क्रिया (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन

• महती: great/mighty
• महती: विशेषण (of कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सेना इति विशेषणम्

• सेना: army
• सेना: कर्ता (Karta/subject)
• Type: Noun
• Root: सेना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ददर्श इत्यस्य कर्ता

• वानराणाम्: of the Vanaras
• वानराणाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (genitive pl.)

• बलीयसाम्: of the stronger (ones)
• बलीयसाम्: विशेषण (of षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तुलनात्मक-प्रत्यय (comparative) 'बलीयस्' = stronger; वानराणाम् इति विशेषणम्

• अभिसञ्जातरोषाणाम्: whose anger had arisen
• अभिसञ्जातरोषाणाम्: विशेषण (of षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: अभि-सम्-जन् (धातु) + जात (कृदन्त) + रोष (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (अभिसञ्जातः रोषः येषाम् = whose wrath has arisen); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; वानराणाम् इति विशेषणम्

• प्रहस्तम्: Prahastha
• प्रहस्तम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रहस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (पुनरुक्तं) ददर्श इत्यस्य कर्म

• अभिगर्जताम्: of those roaring (at him)
• अभिगर्जताम्: विशेषण (of षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: अभि-गर्ज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; वानराणाम् इति विशेषणम् (roaring at/against)

Context

On hearing Raghava's words Vibheeshana replied." He is a Rakshasa, by name Prahastha, commander in chief of the army of Rakshasa king. He is widely known for his prowess, conversant with weapons and courageous. He is heroic and a third of the army of Ravana is under his command."

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Rāma (Rāghava)
• Prahastha
• Laṅkā
• Rāvaṇa (rākṣasendra)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Truthful counsel given for righteous action: Vibhīṣaṇa speaks factually about the enemy’s strength so that Rāma may respond with discernment and proper war-duty (kṣātra-dharma), not rashness.

What is the narrative situation?

After hearing Rāma’s words, Vibhīṣaṇa identifies and describes Prahastha, a major Laṅkā commander, emphasizing his military capacity and the force under him.

Which character virtue is emphasized?

Satya and responsible counsel in Vibhīṣaṇa—accurate intelligence offered for dharmic decision-making in battle.