Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

सीताविलापः—त्रिजटासान्त्वनं च

Sita’s Lament and Trijata’s Consolation

यज्वनोमहिषींयेमामूचुःपत्नींचसत्त्रिणः ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।

yajvano mahiṣīṃ ye māṃ ūcuḥ patnīṃ ca sattriṇaḥ | te 'dya sarve hate rāme jñānino 'nṛtavādinaḥ ||

Jene Opfernden und Gelehrten, die einst zu mir sagten, ich würde eine geweihte Königin und Gattin sein—heute, wenn Rāma erschlagen ist, werden all diese ‘Weisen’ zu Sprechern der Unwahrheit.

यज्वनःsacrificers
यज्वनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; apposition to ये/sattriṇaḥ; kर्तृ of ऊचुः
महिषीम्chief queen/consort
महिषीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहिषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; predicate/object-complement about माम्
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; predicate/object-complement about माम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सत्त्रिणःsattra-performers/ritualists
सत्त्रिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'performers of sattra'/learned ritualists; kर्तृ of ऊचुः
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
हते(when) slain
हते:
Kāla/Adhikaraṇa (काल/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootहत (हन्-धातु)
Formक्त-कृदन्त; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative absolute with रामे
रामेwhen Rama
रामे:
Kāla/Adhikaraṇa (काल/अधिकरण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative absolute
ज्ञानिनःwise men
ज्ञानिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञानिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अनृतवादिनःliars
अनृतवादिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनृत + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

"Whoever conducted sacrificial ceremonies and are knowledgeable of sastras have told me that I would be consort. They are all liars now as Rama is killed."

R
Rāma
S
Sītā

FAQs

The verse turns on satya and reliability of sacred speech: Sītā’s grief frames a moral crisis—if the righteous fall, what becomes of the authority of the ‘wise’?

Sītā, overwhelmed by the report/appearance that Rāma has fallen, interprets it as the collapse of earlier assurances given by learned people.

Sītā’s unwavering bond and single-minded devotion to Rāma—her identity and future are inseparable from his dharmic victory.