Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

युद्धलक्षण-निमित्तदर्शनं तथा लङ्काद्वारव्यूहः

War Omens and the Encirclement of Lanka’s Gates

आवृतस्सगिरिस्सर्वैस्सैस्समन्तात् प्लवङ्गमैः ।।6.41.52।।अयुतानांसहस्रंचपुरींतामभ्यवर्तत ।

āvṛtaḥ sa giriḥ sarvais tais samantāt plavaṅgamaiḥ | ayutānāṃ sahasraṃ ca purīṃ tām abhyavartata ||6.41.52||

Jener Berg wurde von allen Seiten von diesen springenden Vānara umringt, während sie gegen die Stadt und ihren weiten Verteidigungsring vordrängten.

āvṛtaḥsurrounded
āvṛtaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-√vṛ (वृ) (धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle, Puṃliṅga, Prathamā (1), Ekavacana; predicate adjective
saḥthat
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1), Ekavacana; pronoun
giriḥmountain
giriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1), Ekavacana
sarvaiḥby all
sarvaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3), Bahuvacana; agrees with plavaṅgamaiḥ
taiḥby those
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3), Bahuvacana; pronoun referring to monkeys
samantāton all sides
samantāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamantāt (अव्यय)
FormAvyaya; adverb
plavaṅgamaiḥby the monkeys
plavaṅgamaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootplavaṅgama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3), Bahuvacana
ayutānāmof ten-thousands
ayutānām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootayuta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Ṣaṣṭhī (6), Bahuvacana; numeral 'ten-thousands'
sahasrama thousand
sahasram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā/Dvitīyā (1/2), Ekavacana; numeral
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (conjunction)
purīmthe city
purīm:
Karma (कर्म) / Deśa (goal)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2), Ekavacana
tāmthat
tām:
Anuvṛtti (अनुवृत्ति)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2), Ekavacana
abhyavartatasurrounded/encircled
abhyavartata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-ā-√vṛt (वृत्/वर्त्) (धातु)
FormLaṅ (लङ्) past, Ātmanepada, Prathama (3rd), Ekavacana

A hundred thousand bars and monkeys and several others already gathered at the gates of Lanka to fight proceeded.

L
Laṅkā (city, implied)
P
Plavaṅgama (Vānara forces)

FAQs

Dharma here is purposeful containment of harm: establishing control of approaches and defenses so that justice can be pursued with minimal disorder.

The allied Vānara forces surround key terrain and move in toward Laṅkā’s defensive lines, tightening the approach to the city.

Saṃgha-niyama (organized coordination) and utsāha (energetic resolve) in executing a just objective.