Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

सुवेलारोहणं रावण-सुग्रीव-नियुद्धम्

Ascent of Suvela and the Ravana–Sugriva Duel

बाहूत्तमैर्वारणवारणाभैर्निवारयन्तौवरवारणाभौ ।चिरेणकालेनतुसम्प्रयुक्तौसञ्चेरतुर्मण्डलमार्गमाशु ।।।।

bāhūttamair vāraṇavāraṇābhair nivārayantau varavāraṇābhau |

cireṇa kālena tu samprayuktau sañceratur maṇḍalamārgam āśu ||

Mit erhabenen Armen hielten die beiden—wie rivalisierende Elefanten—einander in Schach und drängten sich zurück. Lange im Kampf verstrickt, umkreisten sie einander rasch auf ringförmiger Bahn.

बाहूत्तमैःwith excellent arms
बाहूत्तमैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootबाहु + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formसमास: बाहु-उत्तम (having excellent arms); पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (instrumental plural)
वारणवारणाभैःwith elephant-like (arms)
वारणवारणाभैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootवारण + वारणाभ (प्रातिपदिक)
Formसमास: वारण-वारणाभ (elephant-like elephants; i.e., elephant-like); पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
निवारयन्तौ(the two) warding off / restraining
निवारयन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनि-वारय् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; धातु: वारय् (causative of √vṛ/√var), उपसर्ग: नि
वरवारणाभौthe two excellent elephant-like warriors
वरवारणाभौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर + वारणाभ (प्रातिपदिक)
Formसमास: वर-वारणाभ (excellent elephant-like ones); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
चिरेणafter a long time
चिरेण:
Kāla (काल/temporal)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभावप्राय (adverbial instrumental): 'after a long time'
कालेनwith time / in time
कालेन:
Kāla (काल/temporal)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle)
सम्प्रयुक्तौengaged in close combat
सम्प्रयुक्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-युज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; धातु: युज्, उपसर्ग: सम्+प्र; अर्थ: engaged/locked (in combat)
सञ्चेरतुः(they two) moved about
सञ्चेरतुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-चर् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद; धातु: चर्, उपसर्ग: सम्
मण्डलमार्गम्the circular course
मण्डलमार्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डल + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formसमास: मण्डल-मार्ग (circular path); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आशुswiftly
आशु:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)

Both Ravana and Sugriva endowed with mighty arms, were resisting each other, and keeping away one another engaging in comb at for a long time. They kept on moving, going around each other swiftly.

S
Sugrīva
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma in conflict includes control and measured force—checking an opponent without losing composure, sustaining duty with patience over time.

The fighters continue a prolonged clinch-and-resist exchange, moving rapidly in circles as each tries to gain advantage.

Stamina and tactical steadiness (kṣānti with vīrya).