Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

लङ्काद्वारव्यूहवर्णनम् / Disposition at the Gates of Lanka

पूर्वंप्रहस्तस्सबलोद्वारमासाद्यतिष्ठति ।दक्षिणंचमहावीर्यौमहापार्श्वमहोदरौ ।।।।

pūrvaṃ prahastaḥ sabalo dvāram āsādya tiṣṭhati | dakṣiṇaṃ ca mahāvīryau mahāpārśvamahodarau ||

Am östlichen Tor steht der mächtige Prahasta mit seinem Heer; und am südlichen Tor stehen die großen Krieger Mahāpārśva und Mahodara.

पूर्वम्eastern
पूर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; द्वारम् इति विशेषणम् (eastern)
प्रहस्तःPrahasta
प्रहस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprahasta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
सबलःwith (his) forces
सबलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa-bala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (सह/स-उपपद): ‘बलेन सह’/‘बलवान्’; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; प्रहस्तः इति विशेषणम्
द्वारम्gate
द्वारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-sad (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभावकृदन्त (gerund); ‘having reached/approached’
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formलट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
दक्षिणम्southern
दक्षिणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (द्वारम्) अनुवृत्त्या ‘southern (gate)’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
महावीर्यौtwo of great valor
महावीर्यौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā-vīrya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘महद् वीर्यं यस्य’ (of great valor); पुल्लिङ्ग; प्रथमा, द्विवचन; महापार्श्वमहोदरौ इति विशेषणम्
महापार्श्वमहोदरौMahāpārśva and Mahodara
महापार्श्वमहोदरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahāpārśva + mahodara (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व: ‘महापार्श्वश्च महोदरश्च’; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, द्विवचन

"Powerful Prahasta stands at east gate with army, Mahaparsva and Mahodara of great valour are at the south gate."

P
Prahasta
M
Mahāpārśva
M
Mahodara
L
Laṅkā (gates implied)

FAQs

Dharma in warfare includes order and accountability: forces are stationed clearly, indicating organized command rather than lawless violence.

Laṅkā’s defenders are arranged by direction; key commanders are assigned to specific gates.

Readiness and discipline in command—strategic placement and preparedness.