Shloka 35

मायाशिरोप्रदर्शनम्

The Display of the Illusory Head of Rāma

Devanagari script

सागरेपतिताःकेचित्केचिग्दगनमाश्रिताः ।ऋक्षावृक्षानुपारूढावानरींवृत्तिमाश्रिताः ।।।।

Transliteration

sāgare patitāḥ kecit kecid gaganam āśritāḥ |

ṛkṣāḥ vṛkṣān upārūḍhā vānarīṃ vṛttim āśritāḥ ||

Translation

Einige stürzten ins Meer, andere suchten Zuflucht im Himmel. Die Bären (ṛkṣa) nahmen die Art der Vānaras an und kletterten auf die Bäume.

Word by Word

• सागरे: in the sea
• सागरे: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• पतिताः: fallen
• पतिताः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: पत् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying kecit)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite: some)

• केचित्: some (others)
• केचित्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम

• गगनम्: the sky
• गगनम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: गगन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• आश्रिताः: having taken refuge in/reached
• आश्रिताः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: आ-श्रि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying kecit)

• ऋक्षाः: bears
• ऋक्षाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: ऋक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वृक्षान्: trees
• वृक्षान्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• उपारूढाः: climbed up
• उपारूढाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: उप-आ-रुह् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ṛkṣāḥ)

• वानरीम्: monkey-like
• वानरीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: वानरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying vṛttim)

• वृत्तिम्: behavior/way
• वृत्तिम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वृत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आश्रिताः: having adopted/resorted to
• आश्रिताः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: आ-श्रि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ṛkṣāḥ)

Context

"While a few Vanaras dived into the sea, some took refuge in the sky. Resorting to their natural way the Bears climbed the trees."

Characters & Entities

• sea
• sky
• vānaras
• bears

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Under threat, beings seek protection in ways natural to them; the broader dharmic frame is survival and regrouping for a righteous cause rather than senseless self-destruction.

What is the narrative situation?

The allied forces scatter to different refuges—sea, sky, and trees—amid battlefield danger.

Which character virtue is emphasized?

Pragmatic courage and adaptability—finding safe positions to continue serving the righteous side.