Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

वानरमुख्य-परिचयः

Catalogue of Principal Vānara Leaders

सारणोराक्षसेन्द्रस्यवचनंपरिपृच्छतः ।आचचक्षेऽथमुख्यज्ञोमुख्यांस्तांस्तुवनौकसः ।।।।

sāraṇo rākṣasendrasya vacanaṃ paripṛcchataḥ |

ācacakṣe 'tha mukhyajño mukhyāṃs tāṃs tu vanaukasaḥ ||6.26.10||

Als der Herr der Rākṣasas ihn befragte, begann Sāraṇa, der die Bedeutendsten kannte, die vornehmsten Anführer der Waldbewohner, der Vānaras, zu schildern.

सारणःSāraṇa
सारणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसारण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राक्षसेन्द्रस्यof the lord of rakshasas
राक्षसेन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: राक्षसानाम् इन्द्रः)
वचनम्words / statement
वचनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
परिपृच्छतःof (him) asking / inquiring
परिपृच्छतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपरि-√प्रच्छ् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग; 'of (him) who is asking'
आचचक्षेtold / declared
आचचक्षे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√चक्ष् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/सम्बन्धार्थक (then/thereupon)
मुख्यज्ञःknower of the chiefs
मुख्यज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (उपपद-तत्पुरुष: मुख्यं जानाति इति)
मुख्यान्the chief (ones)
मुख्यान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
तान्those
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
तुindeed / but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक (but/indeed)
वनौकसःforest-dwellers (vanaras)
वनौकसः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष (सप्तमी-तत्पुरुष: वने ओकः यस्य/ये = forest-dwellers)

Hearing the words asked by Rakshasendra, Saarana, who knew the important ones, thus spoke out about the important monkey leaders.

S
Sāraṇa
R
Rāvaṇa (Rākṣasendra)
V
Vānara leaders (vanaukasaḥ)

FAQs

Truthful reporting is framed as a duty of the messenger/advisor: knowledge must be communicated clearly and accurately when asked, because decisions in war affect countless lives.

Rāvaṇa questions Sāraṇa, who begins listing and describing the principal Vānara commanders.

Competence and clarity in counsel: knowing the “key persons” and presenting that knowledge effectively.