Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge

हस्तिमतान्महाकायाःपाषाणांश्चमहाबलाः ।पर्वतांश्चसमुत्पाट्ययन्स्सरैःपरिवहन्तिच ।।।।

hastimatān mahākāyāḥ pāṣāṇāṃś ca mahābalāḥ |

parvatāṃś ca samutpāṭya yantraiḥ parivahanti ca ||

Die vānaras, von riesigem Leib und großer Kraft, rissen Felsen von elefantengleicher Größe heraus und sogar Berge, und trugen sie mit Vorrichtungen davon.

prakṣipyamāṇaiḥby (mountains) being hurled
prakṣipyamāṇaiḥ:
Karana (करणम्)
TypeAdjective
Rootpra√kṣip (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्तः (present passive participle), शानच्-प्रत्ययः; तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; अर्थः: ‘while being hurled’
acalaiḥby mountains
acalaiḥ:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootacala (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Instrumental plural)
sahasāsuddenly
sahasā:
Kala (कालः)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly/at once)
jalamwater
jalam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (subject)
uddhṛtamlifted up
uddhṛtam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootud√hṛ (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP), क्त-प्रत्ययः; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थः: ‘lifted up’
samutsasarparose up
samutsasarpa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ut√sṛp (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; अर्थः: ‘rose up/crept up’
ākāśaminto the sky
ākāśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootākāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
avāsarpatspread/flowed down
avāsarpat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootava√sṛp (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; अर्थः: ‘flowed/spread down’
tataḥthen
tataḥ:
Kala (कालः)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (then/from there)
tataḥagain and again / here and there
tataḥ:
Kala (कालः)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formपुनरुक्त-अव्यय (repetition for distributive sense: here and there/again and again)

The Vanaras of huge body size and strong like elephants collected stones and mountains, lifted them, and transported into the sea.

V
Vānaras
M
Mountains
Y
Yantra (devices)

FAQs

Dharma is intelligent effort: strength is paired with skill and tools (yantra), showing that righteous work values both power and practical means.

The vānaras escalate from trees to massive stones and mountain pieces, moving them with equipment.

Kauśala (competent skill) and parākrama (mighty exertion) in service.