Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge

मममातुर्वरोदत्तोमन्दरेविश्वकर्मणा ।औरसस्तस्यपुत्रोऽहंसदृशोविश्वकर्मणा ।।6.22.49।।नचाप्यहमनुक्तोवःप्रब्रूयामात्मनोगुणान् ।समर्थश्चाप्यहंसेतुंकर्तुंवैवरुणालये ।।6.22.50।।स्मारितोऽस्म्यहमेतेनतत्त्वमहामहोदधिः ।काममद्वैवबध्नन्तुसेतुंवानरपुङ्गवाः ।।6.22.51।।

na cāpy aham anukto vaḥ prabrūyām ātmano guṇān | samarthaś cāpy ahaṃ setuṃ kartuṃ vai varuṇālaye ||

„Und wenn ihr mich nicht fragtet, würde ich nicht von meinen eigenen Vorzügen sprechen. Doch bin ich völlig imstande, eine Brücke über die Wohnstatt Varuṇas zu bauen.“

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (particle of negation)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-शब्दः (particle: also/even)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), उत्तमपुरुष-प्रयोगः; एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular)
anuktaḥunasked / not requested
anuktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanu√vac (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), क्त-प्रत्ययः; पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थः: ‘अनुक्तः’ = ‘not asked/not addressed’
vaḥto you / you (pl.)
vaḥ:
Sampradana (सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), द्वितीया/चतुर्थी-बहुवचन-रूपम् (Acc./Dat. plural)
prabrūyāmwould speak / would tell
prabrūyām:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√brū (धातु)
Formलिङ्-लकारः (Optative/vidhi), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; अर्थः: ‘I would speak/tell’
ātmanoof myself
ātmano:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive singular)
guṇānqualities
guṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Accusative plural)
samarthaḥcapable
samarthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsamartha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (adjective)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-शब्दः (particle: also/even)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), उत्तमपुरुष-प्रयोगः; एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular)
setumbridge/causeway
setum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsetu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
kartumto build
kartum:
Prayojana (प्रयोजनम्)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive), अर्थः: ‘to do/make/build’
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle: indeed)
varuṇālayein the abode of Varuṇa (in the sea)
varuṇālaye:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootvaruṇa-ālaya (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (Genitive Tatpurusha): ‘वरुणस्य आलयः’; पुल्लिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Locative singular)

Rama proceeded to stretch the mighty bow that resembled the rod of punishment of Brahma energized by Brahma and released that best of bows.

N
Nala
R
Rāma
V
Varuṇa
S
Setu (bridge)

FAQs

Dharma balances humility and duty: one should not boast, yet must step forward when responsibility calls and ability is present.

Nala clarifies he does not self-advertise, but confirms his capability to execute the bridge-building task.

Humility (amānitva) together with readiness to serve—quiet confidence without vanity.