Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge

मममातुर्वरोदत्तोमन्दरेविश्वकर्मणा ।औरसस्तस्यपुत्रोऽहंसदृशोविश्वकर्मणा ।।6.22.49।।नचाप्यहमनुक्तोवःप्रब्रूयामात्मनोगुणान् ।समर्थश्चाप्यहंसेतुंकर्तुंवैवरुणालये ।।6.22.50।।स्मारितोऽस्म्यहमेतेनतत्त्वमहामहोदधिः ।काममद्वैवबध्नन्तुसेतुंवानरपुङ्गवाः ।।6.22.51।।

smārito'smy aham etena tattvaṃ mahā mahodadhiḥ | kāmam adyaiva badhnantu setuṃ vānarapuṅgavāḥ ||

„Dadurch ist mir die wahre Natur des großen Ozeans in Erinnerung gerufen worden. Mögen die vorzüglichsten Vānaras noch heute die Stoffe für die Brücke sammeln und zusammenbinden.“

smāritaḥreminded
smāritaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsmāraya (प्रातिपदिक) / √smṛ (धातु)
Formणिच्-प्रत्यय-प्रेरणार्थक-धातु (causative) √smṛ → स्मारय; तस्मात् क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थः: ‘reminded’
asmiam
asmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
etenaby this (one)
etena:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootetat (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular)
tattvamthe truth / real nature
tattvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottattva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
āhasaid
āha:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; अर्थः: ‘said/declared’
mahodadhiḥthe great ocean
mahodadhiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-udadhi (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः: ‘महान् उदधिः’; पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
kāmamas you please / anyway
kāmam:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् निपातः (particle used adverbially: ‘as you wish/if you like/anyway’)
adyatoday
adya:
Kala (कालः)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
evaindeed / right away
eva:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (restrictive particle: just/indeed)
badhnantulet (them) build/fasten
badhnantu:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bandh (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्; अर्थः: ‘let them bind/build’
setumbridge
setum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsetu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
vānarapuṅgavāḥthe vanara chiefs
vānarapuṅgavāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara-puṅgava (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः/उपपद-तत्पुरुषः: ‘वानराणां पुङ्गवाः’ (leaders among vanaras); पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Nominative plural)

"On the Mandara mountain Vishwakarma gave a boon to my mother. I am that Vishwakarma's own son, and I am like him at work by that cause. I have put in my memory all about the ocean. I am aware of the truth of the ocean. I could not speak of my qualities unless questioned. I can build a bridge over the abode of Varuna.Right away let the Vanara leaders get the material required for building the bridge (said Nala)."

N
Nala
M
Mahodadhi (ocean)
S
Setu (bridge)
V
Vānarapuṅgavas (Vānara chiefs)
R
Rāma

FAQs

Dharma is disciplined collective effort: righteous goals are achieved by organized, timely cooperation rather than mere intention.

Nala moves from declaration to execution, instructing the Vānara leaders to begin assembling materials immediately.

Effective leadership—clarity, urgency, and coordination in service of a just mission.