Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge

अयंसौम्य: नलोनामतनयोविश्वकर्मणः ।पित्रादत्तवरशीमान्प्रतिमोविश्वकर्मणाः ।।।।

ayaṃ saumyaḥ nalo nāma tanayo viśvakarmaṇaḥ | pitrā dattavaraḥ śrīmān pratimo viśvakarmaṇaḥ ||

O edler Rāma, dieser glückgesegnete Nala ist der Sohn Viśvakarmans. Mit den von seinem Vater verliehenen Gaben ausgestattet, ist er ihm in der Baukunst ebenbürtig.

एषःthis (one)
एषः:
Karta (कर्ता; subject of करोतु)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सेतुम्a bridge
सेतुम्:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महोत्साहःof great zeal
महोत्साहः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उत्साह (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् उत्साहः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण एषः/वानरः
करोतुlet (him) make/build
करोतु:
Kriyā (क्रिया; main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
मयिupon me
मयि:
Adhikaraṇa (अधिकरण; locus: upon me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
वानरःthe vanara
वानरः:
Karta (कर्ता; subject apposition)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; एषः इत्यस्य विशेष्यः
तम्him / that (bridge-work/one)
तम्:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता; subject of धारयिष्यामि)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धारयिष्यामिI will support/bear
धारयिष्यामि:
Kriyā (क्रिया; main verb)
TypeVerb
Rootधृ (धातु) -> धारय् (णिच् causative धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन
यथाas
यथा:
Upamāna (उपमान; comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमान/प्रकारवाचक (comparative: as)
हिindeed
हि:
Prayojaka-nipāta (प्रयोजक-निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (particle: indeed/for)
एषःthis one
एषः:
Karta (कर्ता; subject of implied comparison)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पिताfather
पिता:
Upamāna (उपमान; standard of comparison)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाso, likewise
तथा:
Upameya-anvaya (उपमेय-अन्वय; correlative marker)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, तदनुरूप-प्रकारवाचक (correlative: so/likewise)

"Noble Rama! This prosperous one named Nala is the son of Vishwakarma. Since he has obtained boons from his father, he is equal to his father in architecture."

R
Rāma
N
Nala
V
Viśvakarman

FAQs

Dharma here is right appointment and rightful reliance: leadership recognizes true competence and channels it for a righteous mission rather than acting from impulse.

The Ocean-deity identifies Nala to Rāma as the qualified builder for constructing the sea-bridge to Laṅkā.

Competence joined with legitimacy—Nala’s skill is grounded in training/boons and is presented as trustworthy for the common good.