Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge

पशव्यश्चाल्परोगश्चफलमूलरसायुतः ।बहुस्नेहोबहुक्षीरस्सुगधनिर्विविधौषधः ।।6.22.41।।एवमेतैर्गुणैरुक्तोबहुभिस्संयुतोमरुः ।रामस्यवरदानाच्चशिवःपन्थाबभूवह ।।6.22.42।।

paśavyaś cālpa-rogaś ca phala-mūla-rasāyutaḥ |

bahu-sneho bahu-kṣīraḥ sugandhir vividhauṣadhaḥ |

evam etair guṇair ukto bahubhiḥ saṃyuto maruḥ |

rāmasya vara-dānāc ca śivaḥ panthā babhūva ha ||

Durch Rāmas Gnadengabe wurde Maru—mit vielen Vorzügen ausgestattet: gute Weiden, geringe Krankheit, reichlich Früchte und Wurzeln, viel Ghee und Milch, lieblicher Duft und mannigfache Heilkräuter—zu einem glückverheißenden Weg.

एवम्thus, in this way
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (manner adverb: thus)
एतैःby these
एतैः:
Karaṇa (करण; instrument/means)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
गुणैःqualities
गुणैः:
Karaṇa (करण; instrument/means)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
उक्तःdescribed (as)
उक्तः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) -> उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण मरुः; अर्थ: ‘described/characterized’
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषण गुणैः (many)
संयुतःendowed, joined with
संयुतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु) -> संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण मरुः
मरुःthe desert region (Maru)
मरुः:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootमरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध; possessive relation)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वरदानात्from the granting of a boon / due to the boon
वरदानात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान; cause/source: because of)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: वरस्य दानम्), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध; coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (and/also)
शिवःauspicious, safe
शिवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण पन्थाः
पन्थाःpath, route
पन्थाः:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (irregular stem: पथिन्)
बभूवbecame
बभूव:
Kriyā (क्रिया; main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
indeed
:
Prayojaka-nipāta (प्रयोजक-निपात; discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय, स्मरण/खलु-अर्थक-निपात (emphatic particle)

By virtue of Rama's boon Maru became a beautiful land with tender grass for cows, with less diseases, very ideal for fruits, roots, and juicy foods, for plenty of milk, and suitable for fragrance, diverse kinds of medicinal herbs. Endowed with these virtues it became a holy and auspicious place.

M
Maru
R
Rāma

FAQs

Dharma culminates in well-being: righteousness is validated by tangible benefits—health, nourishment, and safe passage for society.

A reiterated description (as transmitted in this recension) of Maru’s transformation into a prosperous, auspicious route due to Rāma’s boon.

Beneficence: Rāma’s capacity to bless is directed toward sustaining life and enabling safe travel.