Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

सागरप्रतीक्षा-क्रोधप्रादुर्भावः

Rama’s Vigil at the Ocean and the Rise of Wrath

महाभोगानिमत्स्यानांकरिणांचकराह ।भोगिनांपश्यनागानांमयाछिन्नानिलक्ष्मण ।।6.21.18।।

mahābhogāni matsyānāṃ kariṇāṃ ca karāha | bhogināṃ paśya nāgānāṃ mayā chinnāni lakṣmaṇa ||6.21.18||

„Lakṣmaṇa, sieh: große Fische, Meeres-Elefanten und mächtige Schlangen mit gewaltigen Windungen—von mir zerteilt—liegen hier verstreut.“

महाभोगानिhuge-coiled/large-bodied
महाभोगानि:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भोग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान्ति भोगानि/very large coils/bodies), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
मत्स्यानाम्of fishes
मत्स्यानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
करिणाम्of elephants (sea-elephants)
करिणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootकरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कराहsharks/large fish (karāha)
कराह:
कर्म (Object; in list)
TypeNoun
Rootकराह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-बहुवचन (पाठभेद/irregular form; here as object-list)
भोगिनाम्of serpents
भोगिनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
पश्यsee
पश्य:
क्रिया
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नागानाम्of nāgas/serpents
नागानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
मयाby me
मया:
करण/कर्ता (Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
छिन्नानिcut to pieces
छिन्नानि:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootछिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

"Lakshmana! See here the coils of serpents, huge snakes, fish and large sea elephants cut into pieces by me."

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
M
matsya (fish)

FAQs

The verse underscores consequential ethics in governance: when dialogue fails, power may be used to compel attention—though the collateral suffering also highlights the gravity of such decisions.

The effects of Rāma’s arrow-assault on the sea become visible as sea-creatures are struck down.

Unyielding resolve—Rāma signals he will not abandon the mission to Laṅkā.