Shloka 5

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

Devanagari script

परित्यक्तामयालङ्कमित्राणिचधनानिच ।भवद्गतंहिमेराज्यंजीवितंचसुखानिच ।।6.19.5।।

Transliteration

parityaktā mayā laṅkā mitrāṇi ca dhanāni ca |

bhavadgataṃ hi me rājyaṃ jīvitaṃ ca sukhāni ca ||6.19.5||

Translation

Ich habe Laṅkā verlassen — ebenso Freunde und Reichtümer; mein Reich, mein Leben und alles Glück, das ich besaß, lege ich nun in deine Hände.

Word by Word

• परित्यक्ता: abandoned; left behind
• परित्यक्ता: क्रिया-विशेषण/भाव (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: परि-त्यज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘लङ्का (is) abandoned’

• मया: by me
• मया: कर्ता (Kartā/Agent-in-passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• लङ्का: Laṅkā
• लङ्का: कर्म (Karma; logical object of ‘abandoned’)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मित्राणि: friends
• मित्राणि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; अत्र कर्मार्थे (objects abandoned)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• धनानि: wealth; riches
• धनानि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; अत्र कर्मार्थे

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• भवद्गतम्: at your disposal; entrusted to you
• भवद्गतम्: विशेषण (Qualifier of Kartā/Predicate)
• Type: Adjective
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गत (प्रातिपदिक; √गम् + क्त)
• Form: उपपद-तत्पुरुष: ‘भवति/भवतः गतम्’ = ‘gone to you/at your disposal’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्यं विशेषयति

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (indeed/for)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जीवितम्: life
• जीवितम्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक; √जीव् + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• सुखानि: comforts; pleasures
• सुखानि: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

Context

"Leaving Lanka, my friends and my wealth I came to you. Now my life, kingdom and welfare are at your disposal."

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Laṅkā
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Choosing dharma over attachment: Vibhīṣaṇa renounces wealth, social ties, and even homeland to align with righteousness and truth.

What is the narrative situation?

Having left Rāvaṇa’s side, Vibhīṣaṇa declares complete surrender and loyalty to Rāma, offering his very life and claim to rule.

Which character virtue is emphasized?

Integrity and moral courage—sacrificing personal gain and relationships for the sake of righteous alignment.