Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्

Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks

एवमुक्तस्तुसुग्रीवोरामेणामिततेजसा ।।।।वानराधिपतिश्रीमांस्स्सैश्चसर्वैस्समावृतः ।प्रविश्यान्तःपुरंशीघ्रंतारामुवदीक्ष्यसोऽऽब्रवीत् ।।।।

evam uktaḥ tu sugrīvo rāmeṇāmitatejasā | vānarādhipatiḥ śrīmān sa taiḥ sarvaiḥ samāvṛtaḥ || praviśyāntaḥpuraṃ śīghraṃ tārām udīkṣya so 'bravīt ||

So von Rāma, dessen Glanz unermesslich ist, angesprochen, trat Sugrīva, der glückverheißende Herr der Vānaras, von allen umringt, eilends in die inneren Gemächer; und als er Tārā erblickte, sprach er.

प्रियेO dear (one)
प्रिये:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; संबोधन विभक्ति, एकवचन; (तारां प्रति)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
सहwith
सह:
सहकारक (Saha)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (with)
नाराभिःwomen
नाराभिः:
सहकारक (Saha/Association)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन
वानराणाम्of monkeys
वानराणाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
महात्मनाम्great-souled
महात्मनाम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; वानराणाम् इति विशेषण
राघवेणby Rama
राघवेण:
कर्ता (Agent of passive)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन; अभ्यनुज्ञाता इत्यस्य कर्तृनिर्देश (by Raghava)
अभ्यनुज्ञाताpermitted/authorized
अभ्यनुज्ञाता:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअभि-अनु-ज्ञा (धातु) > अभ्यनुज्ञात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; त्वम् इति विशेषण (permitted)
मैथिलीप्रियकाम्ययाfor pleasing Maithili
मैथिलीप्रियकाम्यया:
हेतु (Hetu/Reason)
TypeNoun
Rootमैथिली + प्रिय + काम्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मैथिल्याः प्रियस्य काम्यया/प्रियकाम्यया); स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन; हेतौ (for the sake of pleasing Maithili)

When Rama of immeasurable energy had spoken in the aforesaid manner, Sugriva, the prosperous leader of Vanaras, surrounded by the monkeys entered the gynaeceum and looking at Tara said.

R
Rāma
S
Sugrīva
V
Vānaras
T
Tārā
A
antaḥpura (inner apartments)

FAQs

Dharma is shown as faithful execution of a righteous command: a leader acts promptly and with proper protocol, coordinating family and community for a sacred public transition.

After receiving Rāma’s instruction, Sugrīva goes to the women’s quarters to inform and mobilize Tārā and the vānarī-wives for the forthcoming journey/ceremonial viewing.

Sugrīva’s reliability as an ally and administrator—he translates Rāma’s directive into organized action.