Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

अग्निपरीक्षासाक्ष्यं

Agni’s Testimony and Sītā’s Revalidation

तरुणादित्यसङ्काशंतप्तकाञ्चनभूषणाम् ।रक्ताम्बरधरांबालांसीलकुञ्चितमूर्थजाम् ।।।।अक्लिष्टमाल्याभरणांतथारूपामनिन्दिताम् ।ददौरामायवैदेहीमङ्केकृत्वाविभावसुः ।।।।

taruṇādityasaṅkāśāṁ taptakāñcanabhūṣaṇām |

raktāmbaradharāṁ bālāṁ nīlakuñcitamūrdhajām ||

akliṣṭamālyābharaṇāṁ tathārūpām aninditām |

dadau rāmāya vaidehīm aṅke kṛtvā vibhāvasuḥ ||

Leuchtend wie die junge aufgehende Sonne, geschmückt mit geläuterten Goldzierden, in rotes Gewand gekleidet, jugendlich, mit dunklem, gelocktem Haar—mit makellosen Girlanden und Schmuck, ganz wie zuvor—nahm Vibhāvasu (Agni) die untadelige Vaidehī in seine Arme und gab sie darauf Rāma zurück.

तरुणादित्यसङ्काशम्like the rising sun
तरुणादित्यसङ्काशम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतरुण + आदित्य + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies वैदेहीम्): 'like the young sun'
तप्तकाञ्चनभूषणाम्adorned with gold ornaments
तप्तकाञ्चनभूषणाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतप्त + काञ्चन + भूषण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies वैदेहीम्): 'adorned with heated/polished gold ornaments'
रक्ताम्बरधराम्wearing red garments
रक्ताम्बरधराम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरक्त + अम्बर + धर (प्रातिपदिक; धर from √धृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
बालाम्young
बालाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootबाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
नीलकुञ्चितमूर्धजाम्with black curly hair
नीलकुञ्चितमूर्धजाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootनील + कुञ्चित + मूर्धज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्: 'with black curly hair'
अक्लिष्टमाल्याभरणाम्with fresh garlands and ornaments
अक्लिष्टमाल्याभरणाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्लिष्ट + माल्य + आभरण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्: 'with un-withered garlands and ornaments'
तथारूपाम्in the same form as before
तथारूपाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतथा + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्: 'of the same form'
अनिन्दिताम्blameless
अनिन्दिताम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनिन्दित (प्रातिपदिक; from √निन्द् + क्त, with negation)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
रामायto Rama
रामाय:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
वैदेहीम्Vaidehi (Sita)
वैदेहीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अङ्केin the lap/arms
अङ्के:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
कृत्वाhaving placed/made
कृत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/Prior action)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
विभावसुःVibhavasu (Fire-god)
विभावसुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविभावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

"Mythili is unsullied in the three worlds. Renouncing her is not feasible just as fame and as she is like my own self."

R
Rama
V
Vaidehi (Sita)
V
Vibhavasu (Agni / Fire-god)

FAQs

Dharma here emphasizes the public restoration of truth (satya) and honor: Sītā’s integrity is not merely asserted but formally vindicated, so righteousness can stand unchallenged before society.

After the ordeal of fire, Agni (Vibhāvasu) physically presents Sītā back to Rāma, demonstrating her untouched purity.

Sītā’s aninditā (blamelessness) and steadfast chastity, along with the epic’s insistence that truth be made manifest.