Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

रामस्तवः — ब्रह्मणा रामस्य नारायणत्वप्रकाशनम्

Rama-Stava: Brahma Reveals Rama’s Nārāyaṇa Identity

ततोवैश्रवणोराजायमश्चपितृभिःसह ।सहस्राक्षश्चदेवेशोवरुणश्चजलेश्वरः ।।।।षडर्धनयन्श्रीमान्महादेवोवृषध्वजः ।कर्तासर्वस्यलोकस्यब्रह्माब्रह्मविदांवरः ।।।।एतेसर्वेसमागम्यविमानैस्सूर्यसन्निभैः ।आगम्यनगरींलङ्कामभिजग्मुश्चराघवम् ।।।।

tato vaiśravaṇo rājā yamaś ca pitṛbhiḥ saha | sahasrākṣaś ca deveśo varuṇaś ca jaleśvaraḥ | ṣaḍardhanayanaḥ śrīmān mahādevo vṛṣadhvajaḥ | kartā sarvasya lokasya brahmā brahmavidāṃ varaḥ | ete sarve samāgamya vimānais sūryasannibhaiḥ | āgamya nagarīṃ laṅkām abhijagmuś ca rāghavam ||

Daraufhin versammelten sich König Vaiśravaṇa (Kubera), Yama zusammen mit den Pitṛs, der tausendäugige Indra — Herr der Devas — Varuṇa, Gebieter der Wasser, der ruhmreiche Mahādeva mit dem Stierbanner und sechs Augen, sowie Brahmā, Schöpfer aller Welten und der Vortrefflichste unter den Brahman-Kennern. Sie alle kamen in Vimānas, die wie die Sonne strahlten; in der Stadt Laṅkā angekommen, begaben sie sich zu Rāghava.

ततःthen
ततः:
कालाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय
वैश्रवणःVaiśravaṇa (Kubera)
वैश्रवणः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैश्रवण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राजाking
राजा:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वैश्रवणः इति समानाधिकरण (apposition)
यमःYama
यमः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
पितृभिःwith the Pitṛs (manes)
पितृभिः:
सहकारक (Saha/सह)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहtogether with
सह:
सहकारक (association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition)
सहस्राक्षःthe thousand-eyed (Indra)
सहस्राक्षः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि—सहस्रम् अक्षाणि यस्य सः (Indra)
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय
देवेशःlord of the gods
देवेशः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—देवानाम् ईशः
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय
जलेश्वरःlord of waters
जलेश्वरः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootजल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—जलस्य ईश्वरः
षडर्धनयनःsix-(half)-eyed (epithet)
षडर्धनयनः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootषट् + अर्ध + नयन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि—षट् अर्धनयनानि यस्य सः (epithet of Śiva; text variant for षडर्धनयन/षड्दर्शन/त्रिनेत्र etc.)
श्रीमान्glorious
श्रीमान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय—महान् देवः
वृषध्वजःhe whose banner is the bull
वृषध्वजः:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि—वृषः ध्वजः यस्य सः
कर्ताcreator
कर्ता:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agent noun
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; लोकस्य इति विशेष्ये
लोकस्यof the world
लोकस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्मविदाम्of the knowers of Brahman
ब्रह्मविदाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष—ब्रह्म विदन्ति ये ते ब्रह्मविदः; तेषाम्
वरःthe best
वरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ब्रह्मा इति विशेष्ये
एतेthese
एते:
कर्तृ (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; एते इति विशेष्ये
समागम्यhaving assembled/come together
समागम्य:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) with सम्-आ-उपसर्ग
विमानैःby aerial cars
विमानैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सूर्यसन्निभैःresembling the sun
सूर्यसन्निभैः:
करण-विशेषण
TypeAdjective
Rootसूर्य + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; उपमान-तत्पुरुष—सूर्यस्य सन्निभाः (sun-like)
आगम्यhaving reached
आगम्य:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) with आ-उपसर्ग
नगरीम्the city
नगरीम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लङ्काम्Lankā
लङ्काम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नगरीम् इति समानाधिकरण
अभिजग्मुःwent towards/approached
अभिजग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; अभि-उपसर्ग
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय
राघवम्Rāghava (Rama)
राघवम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Then king Kubera, son of Vysravana, Yama, with Devas, Indra of thousand eyes, Varuna, the god of waters, glorious six eyed MahaDeva, who has bull on his banner, the creator of all the worlds, foremost of creators, Brahma, all of them reached Lanka city and went towards Raghava.

V
Vaiśravaṇa (Kubera)
Y
Yama
P
Pitṛs
I
Indra (Sahasrākṣa)
V
Varuṇa
M
Mahādeva (Śiva)
B
Brahmā
V
Vimāna
L
Laṅkā
R
Rāghava (Rāma)

FAQs

Dharma is shown as publicly accountable and cosmic: the highest divine powers gather as witnesses to the restoration of righteousness, implying that moral order is not private but universal.

A divine assembly arrives at Laṅkā in radiant vimānas to approach Rāma, setting the stage for the ensuing hymn that reveals his cosmic identity and the dharmic meaning of the war.

Rāma’s role as dharma-restorer is emphasized indirectly: his presence compels even gods to come and acknowledge the rightness of his mission.