Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

रावण-सारथि-संवादः

Ravana and the Charioteer: Counsel, Omens, and Battlefield Conduct

मयातुहितकामेवयशश्चपरिरक्षता ।स्नेहप्रसन्नमनसाहितमित्यप्रियंकृतम् ।।।।

mayā tu hitakāmena vai yaśaś ca parirakṣatā | sneha-prasanna-manasā hitam ity apriyaṃ kṛtam ||

„Doch ich—dein Wohl begehrend und deinen Ruhm bewahrend—mit einem durch Zuneigung und Wohlwollen besänftigten Sinn, tat, was ich für heilsam hielt, auch wenn es dir missfiel.“

मयाby me
मया:
Karta (कर्ता) (agent in passive sense with ‘कृतम्’)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-हेतु), एकवचन
तुindeed, however
तु:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक निपात
हितकामेनwishing (your) welfare
हितकामेन:
Hetu (हेतु)
TypeAdjective
Rootहित + काम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हितं कामयते इति/हितस्य कामः); पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (of ‘मया’)
यशःfame, honor
यशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र ‘परिरक्षता’ इत्यस्य कर्म (object)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
परिरक्षताwhile protecting
परिरक्षता:
Karta (कर्ता) (agent-participle)
TypeVerb
Rootपरि + रक्ष् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘मया’ इत्यस्य विशेषणम्
स्नेहप्रसन्नमनसाwith a mind made pleasant by affection
स्नेहप्रसन्नमनसा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्नेह + प्रसन्न + मनस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (स्नेहेन प्रसन्नं मनः यस्य/स्नेहप्रसन्नं मनः); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (of ‘मया’)
हितम्(thinking) ‘benefit’
हितम्:
Karma (कर्म) (content of thought)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘इति’ इत्यनेन उद्धृतवाक्यांशः
इतिthus, saying/thinking
इति:
Sambandha (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक अव्यय (quotative particle)
अप्रियम्something unpleasant
अप्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कृतम्’ इत्यस्य कर्म
कृतम्was done
कृतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निष्पन्नकर्मवाचक (it was done)

Wishing your welfare, for your fame and to protect you with a friendly and pleasant feeling I did that which is good for you. You are unpleasant about this action.

R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma values ‘hita’ over mere ‘priya’: what is truly beneficial may feel unpleasant, yet wise service speaks and acts for welfare and lasting honor (yaśas).

The charioteer explains that his actions were motivated by loyalty and the desire to protect Rāvaṇa’s reputation, even if Rāvaṇa disliked them.

Benevolent counsel—placing the leader’s long-term good above momentary approval.