Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

लक्ष्मण-प्राणरक्षा:

Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain

इत्येवंवदतस्तस्यराघवस्यमहात्मनः ।।।।भिन्नश्शिथिलयावाचालक्ष्मणोवाक्यमब्रवीत् ।

ity evaṃ vadatas tasya rāghavasya mahātmanaḥ | bhinnaḥ śithilayā vācā lakṣmaṇo vākyam abravīt ||

Als der großherzige Rāghava so sprach, erwiderte Lakṣmaṇa, von jenen gebrochenen, schwächer werdenden Worten bewegt, mit seiner Antwort.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
evamin this way
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (manner adverb)
vadataḥof (him) speaking
vadataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formशतृ (present active participle) 'vadat', षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन; 'rāghavasya' इत्यस्य विशेषणम्
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन
rāghavasyaof Raghava
rāghavasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
mahātmanaḥof the great-souled
mahātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (epithet)
bhinnaḥbroken/overwhelmed
bhinnaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhinna (प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle) from √bhid; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'lakṣmaṇaḥ' इत्यस्य विशेषणम्
śithilayāwith faltering
śithilayā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootśithila (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; 'vācā' इत्यस्य विशेषणम्
vācāwith speech/voice
vācā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
lakṣmaṇaḥLakshmana
lakṣmaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vākyamwords/speech
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

'Lakshmana! If you had not come out of death, what use is life to me? What is the use of Sita? What is the meaning of life' said Rama?

R
Rāma (Rāghava)
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma includes correcting despairing speech when it weakens resolve; Lakṣmaṇa prepares to restore Rāma’s steadiness in duty.

After hearing Rāma’s emotionally charged statements, Lakṣmaṇa begins to answer him.

Lakṣmaṇa’s discernment and courage to advise even his revered elder.