Next Verse

Shloka 1

रावण–रामयुद्धप्रारम्भः

The Intensification of the Rama–Ravana Duel

महोदरमहापार्श्वौहतौदृष्टवातुराक्ष ।तस्मिंश्चनिहतेवीरेविरूपाक्षेमहाबले ।।6.100.1।।आविवेशमहान् क्रोधोरावणंतुमहामृधे ।सूतं सञ्चोदयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ।।6.100.2।।

mahōdaramahāpārśvau hatau dṛṣṭvā tu rākṣasau | tasmiṃś ca nihate vīre virūpākṣe mahābale ||

āviveśa mahān krodho rāvaṇaṃ tu mahāmṛdhe | sūtaṃ sañcodayāmāsa vākyaṃ cedam uvāca ha ||

Als er sah, dass die Rākṣasas Mahodara und Mahāpārśva erschlagen waren und auch der mächtige Held Virūpākṣa gefallen war, ergriff Rāvaṇa mitten in jener furchtbaren Schlacht gewaltiger Zorn; er trieb seinen Wagenlenker an und sprach diese Worte.

निहतानाम्of the slain
निहतानाम्:
षष्ठी-विशेषण (Qualifier in genitive)
TypeAdjective
Rootनि + हन् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अमात्यानाम्of the ministers
अमात्यानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
रुद्धस्यof the besieged
रुद्धस्य:
षष्ठी-विशेषण (Qualifier in genitive)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसक/पुं, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (blocked/besieged)
नगरस्यof the city
नगरस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवsurely
एव:
सम्बन्ध/वाक्य-निवेश (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (certainly)
अपनेष्यामिI shall remove
अपनेष्यामि:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootअप + नी (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; धातुः नी (to lead/remove)
हत्वाhaving killed
हत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), (having killed)
तौthose two
तौ:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम
रामलक्ष्मणौRama and Lakshmana
रामलक्ष्मणौ:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराम + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः

On seeing Mahodara and Mahaparsva killed in the great war, Virupaksha of extraordinary might also killed, Ravana was highly infuriated and addressed the charioteer in the following words.

R
Rāvaṇa
M
Mahodara
M
Mahāpārśva
V
Virūpākṣa
S
sūta (charioteer)

FAQs

Unrestrained anger (krodha) clouds judgment and hastens ruin; dharma in war requires disciplined mind and righteous cause, not rage-driven escalation.

After key Rākṣasa warriors are slain, Rāvaṇa becomes furious and commands his charioteer, preparing further action.

By contrast (negative emphasis), the lack of self-control is highlighted—Rāvaṇa is shown as overtaken by krodha.