Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

पुष्पकविमानवर्णनम्

Description of the Pushpaka Vimana and Ravana’s Inner Palace

नम्रैरृजुभिरत्युच्चैस्समन्तात्सुविभूषितैः।स्तम्भै: पक्षैरिवात्युच्चैर्दिवं संप्रस्थितामिव।।5.9.25।।

namrair ṛjubhir atyuccaiḥ samantāt suvibhūṣitaiḥ |

stambhaiḥ pakṣair ivātyuccair divaṃ saṃprasthitām iva ||5.9.25||

Mit ringsum hoch aufragenden, aufs Schönste geschmückten Säulen—teils sanft gebogen, teils gerade—schien das Gebäude, mit jenen Pfeilern wie Flügeln, aufzubrechen, um zum Himmel emporzusteigen.

नम्रैःwith bent (ones)
नम्रैः:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootनम्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (स्तम्भैः)
ऋजुभिःwith straight (ones)
ऋजुभिः:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootऋजु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (स्तम्भैः)
अति-उच्चैःwith very tall (ones)
अति-उच्चैः:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + उच्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (स्तम्भैः); तत्पुरुषः (अत्यन्तं उच्चाः)
समन्तात्all around
समन्तात्:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Extent)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formपरितोवाचक-अव्यय (adverb: 'on all sides')
सु-विभूषितैःwell-adorned
सु-विभूषितैः:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + वि + भूष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (स्तम्भैः)
स्तम्भैःwith pillars
स्तम्भैः:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootस्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पक्षैःwith wings
पक्षैः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
इवlike
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
अति-उच्चैःvery high
अति-उच्चैः:
Upamāna (उपमान)
TypeAdjective
Rootअति + उच्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (पक्षैः)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati/Karma (गति/कर्म: destination)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सम्-प्रस्थिताम्as if setting out (to reach)
सम्-प्रस्थिताम्:
Upameya (उपमेय)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (शालाम्)
इवas if
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय

It had highly ornamented pillars all over, some slightly bent and others straight. With lofty columns looking like wings it appeared as if the mansion had started on its journey to heaven.

H
Hanumān

FAQs

Even when the world looks ‘heaven-like,’ Dharma demands discernment: appearances can elevate the senses, but truth is found by steadfast purpose.

The narration lingers on architectural grandeur as Hanumān moves through the palace complex.

Discernment (viveka)—seeing beauty without mistaking it for moral greatness.