Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

सीताया यशोधर्मविचारः

Sita’s Counsel on Honor, Rescue-Strategy, and Hanuman’s Reassurance

गते हि त्वयि विक्रान्ते पुनरागमनाय वै।प्राणानामपि सन्देहो मम स्यान्नात्र संशयः।।।।

gate hi tvayi vikrānte punarāgamanāya vai |

prāṇānām api sandeho mama syān nātra saṁśayaḥ ||

Denn wenn du, o Tapferer, fortgehst, wird bis zu deiner Wiederkehr selbst um mein Leben bange Ungewissheit sein; daran besteht kein Zweifel.

गतेwhen (you are) gone
गते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त-प्रातिपदिक; गम् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुं/नपुंसक सप्तमी एकवचन; त्वयि इत्यस्य विशेषण (locative absolute component)
हिindeed, for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/कारणार्थक (indeed/for)
त्वयिwhen you, in you
त्वयि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी एकवचन (locative sg)
विक्रान्तेO valiant one / being valiant
विक्रान्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविक्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि+क्रम् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुं/नपुंसक सप्तमी एकवचन; त्वयि इत्यस्य विशेषण (locative absolute component)
पुनरागमनायfor returning again
पुनरागमनाय:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपुनरागमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg); पुनः + आगमन (अव्ययीभाव-प्राय) समास-आधार; प्रयोजनार्थ (for the purpose of return)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
प्राणानाम्of (my) life-breaths, of life
प्राणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन (genitive pl)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; ‘even’
सन्देहःdoubt, uncertainty
सन्देहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (nom sg)
ममof me, my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचन (genitive sg)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: here/in this matter)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; न अत्र इत्यनेन निषिद्धः (nom sg)

'You will soon see Rama, the slayer of enemies crowned as king of Ayodhya with you, having duly completed the term of exile in the forest'.

S
Sītā
H
Hanumān

FAQs

Dharma includes steadfastness under trial: Sītā speaks truthfully about her fragility yet continues to endure, showing the moral weight of perseverance.

Sītā fears that if Hanumān leaves immediately, the interval before his return may become unbearable, threatening her very survival.

Sītā’s endurance (kṣamā/śama) combined with truthful speech (satya) about her condition.