Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

सीताया यशोधर्मविचारः

Sita’s Counsel on Honor, Rescue-Strategy, and Hanuman’s Reassurance

मद्विशिष्टाश्च तुल्याश्च सन्ति तत्र वनौकसः।मत्तः प्रत्यवरः कश्चिन्नास्ति सुग्रीवसन्निधौ।।।।

madviśiṣṭāś ca tulyāś ca santi tatra vanaukasaḥ | mattaḥ pratyavaraḥ kaścin nāsti sugrīvasannidhau ||

Unter jenen Waldbewohnern gibt es welche, die mir überlegen sind, und welche, die mir gleich sind; doch in Sugrīvas Gegenwart ist keiner an Tapferkeit geringer als ich.

मद्विशिष्टाःsuperior to me
मद्विशिष्टाः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमत्-विशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् वनौकसः; समासः: तत्पुरुष (मत्तः विशिष्टाः = superior to me)
and
:
निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
तुल्याःequal (to me)
तुल्याः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् वनौकसः
and
:
निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सन्तिare
सन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
वनौकसःforest-dwellers (monkeys)
वनौकसः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootवन-ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः: तत्पुरुष (वने ओकः/निवासः येषाम् = forest-dwellers)
मत्तःthan me/from me
मत्तः:
अपादान/तुल्ययोग (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; तुलना-प्रयोगे (standard of comparison)
प्रत्यवरःinferior
प्रत्यवरः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootप्रत्यवर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् कश्चित्
कश्चित्anyone
कश्चित्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite: anyone)
not
:
निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सुग्रीवसन्निधौin Sugriva's presence
सुग्रीवसन्निधौ:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootसुग्रीव-सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; समासः: तत्पुरुष (सुग्रीवस्य सन्निधिः = presence of Sugriva)

'There are monkeys who are more powerful than me or equal to me. None are less strong than me or Sugriva.

H
Hanumān
S
Sugrīva
V
Vānara-s (monkey hosts)
S
Sītā

FAQs

Dharma includes truthful appraisal without vanity: Hanumān reassures Sītā while acknowledging others’ excellence, modeling humility aligned with truth (satya).

Hanumān continues to strengthen Sītā’s confidence by noting that many warriors equal or greater than himself stand with Sugrīva.

Amānitva (humility) joined with satya (truthfulness): he neither exaggerates himself nor diminishes the mission.