Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

अभिज्ञानवृत्तान्त-प्रत्यायनम्

Token of Recognition and the Crow–Brahmāstra Episode

साभिवीक्ष्य दिशस्सर्वा वेण्युद्ग्रथितमुत्तमम्।।।।मुक्त्वा वस्त्राद्ददौ मह्यं मणिमेतं महाबल।

sābhivīkṣya diśaḥ sarvā veṇyudgrathitam uttamam |

muktvā vastrād dadau mahyaṃ maṇim etaṃ mahābala ||

O Gewaltiger, sie blickte in alle Richtungen; dann löste sie aus ihrem Gewand das erlesenste Kleinod, das in ihrem Zopf gebunden war, und gab es mir.

she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; demonstrative pronoun
abhivīkṣyahaving glanced
abhivīkṣya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√īkṣ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), ‘having looked/glanced’; √īkṣ with abhi-
diśaḥdirections
diśaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन
sarvāḥall
sarvāḥ:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; adjective qualifying diśaḥ
veṇī-udgrathitamtied in the braid
veṇī-udgrathitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootveṇī (प्रातिपदिक) + udgrathita (प्रातिपदिक; √grath)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष sense: वेण्याम्/वेण्याः उद्ग्रथितम् = ‘fastened/knotted in the braid’
uttamamexcellent
uttamam:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; superlative adjective
muktvāhaving untied
muktvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), ‘having loosened/untied’
vastrātfrom (her) cloth
vastrāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootvastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; ablative
dadaugave
dadau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
mahyamto me
mahyam:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th case), एकवचन; dative
maṇimgem
maṇim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmaṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
etamthis
etam:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; demonstrative adjective qualifying maṇim
mahābalaO mighty one
mahābala:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahābala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; कर्मधारय: महत् बलम् यस्य/महाबलः

"O mighty Rama!, she glanced at all directions and untied the end of her garment in which she had this best jewel worn on her hair preserved and gave it to me.

H
Hanūmān
R
Rāma
S
Sītā

FAQs

Dharma in messengership: providing a reliable token supports truth, prevents deception, and protects all parties from doubt.

Sītā gives Hanūmān a jewel preserved in her braid/garment as a tangible sign for Rāma.

Sītā’s presence of mind and trust—she chooses a meaningful proof despite danger.