Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

अभिज्ञानवृत्तान्त-प्रत्यायनम्

Token of Recognition and the Crow–Brahmāstra Episode

त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे।।।।रामे दुःखाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते।

tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |

rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate ||

O Herrin, ich schwöre dir bei der Wahrheit selbst: Rāma, von allem abgewandt durch den Kummer um dich, ist ganz von Schmerz verzehrt; und auch Lakṣmaṇa brennt vor Qual, wenn er Rāma vom Leid überwältigt sieht.

tvat-śoka-vimukhaḥturned away from your grief
tvat-śoka-vimukhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottvat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + śoka (प्रातिपदिक) + vimukha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (tvat-śokāt vimukhaḥ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (rāmaḥ)
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
deviO lady
devi:
Sambodhana (सम्बोधन/address)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
satyenaby truth
satyena:
Karana (करण/instrument)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; शपथ-हेतुः (by truth)
teto you
te:
Sampradana (सम्प्रदान/to whom)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
śapeI swear
śape:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śap (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; आत्मनेपदम्
rāmewhen/with Rama
rāme:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
duḥkha-abhibhūteovercome by sorrow
duḥkha-abhibhūte:
Adhikarana (अधिकरण; locative absolute-like)
TypeAdjective
Rootduḥkha (प्रातिपदिक) + abhibhūta (कृदन्त; abhi-√bhū)
Formतत्पुरुषः; भूतकृदन्त (abhi-√bhū), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (rāme)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
lakṣmaṇaḥLakshmana
lakṣmaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
paritapyateis deeply distressed
paritapyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√tap (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्

'O divine lady! I swear to you on my truthfulness, that out of grief for you Rama is not interested in anything else and Lakshmana is deeply afflicted because Rama is overhelmed with grief.

H
Hanūmān
S
Sītā
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Satya (Truth)

FAQs

Truthfulness (satya) as Dharma: Hanūmān grounds reassurance in an oath to truth, making speech morally accountable.

Hanūmān reassures Sītā that Rāma and Lakṣmaṇa remain devoted and are suffering because of separation from her.

Hanūmān’s satya (truthful integrity) and the brothers’ unwavering fidelity to Sītā.