Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अङ्गद

प्रत्यागमनम् — Angada’s Return and the Confirmation of Sītā’s Discovery

ब्रुवतश्चाङ्गदस्यैवं श्रुत्वा वचनमव्ययम्।प्रहृष्टमनसो वाक्यमिदमूचुर्वनौकसः।।।।

bruvataś cāṅgadasyaivaṃ śrutvā vacanam avyayam | prahṛṣṭamanaso vākyam idam ūcur vanaukasaḥ ||

Als die waldbewohnenden Vānaras Angada so sprechen hörten — Worte von unvergänglichem Wert —, wurden ihre Herzen froh, und sie erwiderten wie folgt.

bruvataḥof (him) speaking / while speaking
bruvataḥ:
Kāla (काल/Temporal)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; 'while (he) was speaking'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
aṅgadasyaof Angada
aṅgadasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootaṅgada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive)
vacanamwords
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
avyayamimperishable/priceless
avyayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootavyaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (vacanam इति); अर्थे: 'अक्षय/अमूल्य'
prahṛṣṭamanasaḥglad-hearted
prahṛṣṭamanasaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-hṛṣṭa + manas (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (प्रहृष्टं मनो येषां ते); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वनौकसः इति विशेषणम्
vākyama statement
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
idamthis
idam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (vākyam इति)
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
vanaukasaḥforest-dwellers
vanaukasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvana + okas (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वने ओकः/निवासः येषां ते); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

On hearing Angada's valuable words said in that way, the vanaras repled:

A
Angada
V
Vanaras (vanaukasaḥ)

FAQs

Dharma here is expressed as honoring wise, enduring counsel and responding with unity and good will to righteous leadership.

After Angada speaks, the vānaras—encouraged and pleased—begin their collective reply, leading into praise of his humility and resolve to return.

Angada’s leadership is affirmed indirectly: his words are called ‘enduring’ and they inspire shared confidence and harmony.