Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः

Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters

सहस्रं वाहिनीस्तत्र जाम्बूनदपरिष्कृताः।।।।हेमजालपरिच्छन्नास्तरुणादित्यसन्निभाः।ददर्श राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य निवेशने।।।।

sahasraṁ vāhinīs tatra jāmbūnadapariṣkṛtāḥ |

hemajālaparicchannās taruṇādityasannibhāḥ |

dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane ||

Dort, in der Wohnstatt Rāvaṇas, des Herrn der Rākṣasas, sah er Tausende von Truppen: mit Jāmbūnada-Gold geschmückt, von einem netzartigen Goldpanzer bedeckt, strahlend wie die eben aufgegangene Sonne.

सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; संख्याशब्दः (cardinal)
वाहिनीःtroops/armies
वाहिनीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
जाम्बूनद-परिष्कृताःadorned with Jāmbūnada-gold
जाम्बूनद-परिष्कृताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजाम्बूनद (प्रातिपदिक) + परि√कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formबहुवचन, प्रथमा-विभक्ति, पुल्लिङ्ग; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि विशेषण (past passive participle used adjectivally): ‘परिष्कृत’ = adorned/embellished; समासः षष्ठी/तत्पुरुष-प्रायः (जाम्बूनदेन परिष्कृताः)
हेमजाल-परिच्छन्नाःcovered with a net/lattice of gold
हेमजाल-परिच्छन्नाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहेम (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक) + परि√छद्/छद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formबहुवचन, प्रथमा-विभक्ति, पुल्लिङ्ग; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि विशेषण: ‘परिच्छन्न’ = covered/enshrouded; समासः तत्पुरुषः (हेमजालेन परिच्छन्नाः)
तरुण-आदित्य-सन्निभाःresembling the rising sun
तरुण-आदित्य-सन्निभाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतरुण (प्रातिपदिक) + आदित्य (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन, प्रथमा-विभक्ति, पुल्लिङ्ग; उपमानवाचक विशेषण ‘सन्निभ’ = resembling; समासः तत्पुरुषः (तरुण आदित्य इव सन्निभाः)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
राक्षसेन्द्रस्यof the lord of demons
राक्षसेन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षस-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (राक्षसानाम् इन्द्रः)
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
निवेशनेin the residence/palace
निवेशने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिवेशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

He saw in the palace of Ravana, the demon king, thousands of troops adorned with gold, fully protected with armour of gold shining like the morning Sun.

H
Hanuman
R
Ravana
R
Rakshasas (as Ravana’s forces)
J
Jāmbūnada gold

FAQs

Dharma is reflected as the responsibility of governance—maintaining protection and readiness. The verse also models satya as accurate reporting: Hanuman’s mission depends on truthful observation, not exaggeration.

Inside Ravana’s palace complex, Hanuman observes large, brilliantly armored military formations.

Hanuman’s steadiness and focus: he notes overwhelming power without losing resolve or deviating from his duty to find Sita.