Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः

Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters

रक्तान् श्वेतान् सितांश्चैव हरींश्चापि महाजवान्।।।।कुलीनान् रूपसम्पन्नान् गजान्परगजारुजान्।निष्ठितान् गजशिक्षयामैरावतसमान्युधि।।।।निहन्त्रून् परसैन्यानां गृहे तस्मिन् ददर्श सः।क्षरतश्च यथा मेघान् स्रवतश्च यथा गिरीन्।।।।मेघसन्ततिनिर्घोषान् दुर्धर्षान् समरे परैः।

raktān śvetān sitāṁś caiva harīṁś cāpi mahājavān ||5.6.31||

Er sah sehr schnelle Pferde — rote, weiße und auch von blasser Farbe.

सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
कर्म (Karma/Object) (संख्याविशेषणरूपेण वाहिनीः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (परिमाणवाचक; 'a thousand')
वाहिनीःtroops/companies
वाहिनीः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवाहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
जाम्बूनदपरिष्कृताःadorned with Jambunada gold
जाम्बूनदपरिष्कृताः:
कर्म (Karma/Object) (वाहिनीः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootजाम्बूनद + परिष्कृत (प्रातिपदिक) (समास)
Formतत्पुरुष: जाम्बूनदेन परिष्कृताः (adorned with Jāmbūnada-gold), क्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (वाहिनीः इत्यस्य विशेषणम्)
हेमजालपरिच्छन्नाःcovered with a net of gold
हेमजालपरिच्छन्नाः:
कर्म (Karma/Object) (वाहिनीः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहेम + जाल + परिच्छन्न (प्रातिपदिक) (समास)
Formतत्पुरुष: हेमजालेन परिच्छन्नाः (covered/overlaid with a net of gold), क्त-प्रत्ययान्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (वाहिनीः इत्यस्य विशेषणम्)
तरुणादित्यसन्निभाःlike the rising sun
तरुणादित्यसन्निभाः:
कर्म (Karma/Object) (वाहिनीः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतरुण + आदित्य + सन्निभ (प्रातिपदिक) (समास)
Formतत्पुरुष: तरुणादित्यवत् सन्निभाः (like the rising sun), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (वाहिनीः इत्यस्य विशेषणम्)
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
राक्षसेन्द्रस्यof the lord of demons
राक्षसेन्द्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराक्षस + इन्द्र (प्रातिपदिक) (समास)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: राक्षसानाम् इन्द्रः, पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (राक्षसेन्द्रस्य इत्यस्य विशेषण/अपपद-सम्बन्धः)
निवेशनेin the residence
निवेशने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootनिवेशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

He saw horses of high speed in red, white and cream colours. He saw beautiful, wellbred elephants, which were not inferior to the enemy's. They were welltrained and had proved equal to Airavata (Indra's elephant) in battles. Resembling the thundering clouds, they were unassailable to the enemy in war and were trumpeting like a cluster of clouds.

H
Hanumān
H
Horses

FAQs

The verse supports the dharma of truthful witnessing: Hanumān notes the enemy’s resources without exaggeration, serving a righteous mission with accurate knowledge.

Hanumān continues observing the military wealth inside Rāvaṇa’s residence, beginning with the horses.

Composure and observational clarity under threat.