Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः

Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters

भवनम् क्रममाणः णोऽसौ हनुमान्मारुतात्मजः।।।।तेषु तेषु महार्हेषु भवनेषु महायशाः।तेषामृद्धिमतामृद्धिं ददर्श स महाकपिः।।।।

dhūmrākṣasya ca sampāter bhavanaṃ mārutātmajaḥ |

vidyudrūpasya bhīmasya ghanasya vighanasya ca ||

śukanāsasya vakrasya śaṭhasya vikaṭasya ca |

brahmakarṇasya daṃṣṭrasya romaśasya ca rakṣasaḥ ||

yuddhonmattasya mattasya dhvajagrīvasya nādinaḥ |

vidyujjihvendrajihvānāṃ tathā hastimukhasya ca ||

karāḷasya piśācasya śoṇitākṣasya caiva hi ||

Hanumān, der Sohn des Windgottes, sprang über die Wohnsitze der Rākṣasas hinweg: Dhūmrākṣa und Sampāti; Vidyudrūpa, Bhīma, Ghana und Vighana; Śukanāsa, Vakra, Śaṭha und Vikaṭa; Brahmakarṇa, Daṃṣṭra und Romaśa; Yuddhonmatta und Matta; Dhvajagrīva und Nādin; Vidyujjihva und Indrajihva; ebenso Hastimukha, Karāla, Piśāca und auch Śoṇitākṣa — wahrlich.

भवनम्mansion/house
भवनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
क्रममाणःadvancing/going step by step
क्रममाणः:
कर्ता (Karta/Agent) (हनुमान् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्तः (Present active participle), पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
असौthat (he)
असौ:
कर्ता (Karta/Subject) (हनुमान् इत्यस्य सह-अधिकारः)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
मारुतात्मजःson of the Wind-god
मारुतात्मजः:
कर्ता (Karta/Subject) (हनुमान् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootमारुत + आत्मज (प्रातिपदिक) (समास)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (Genitive determinative): मारुतस्य आत्मजः, पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Hanuman jumped the houses of Dhumraksha, Sampati, Vidyudrupa, Bhima, Ghana and Vighana, Sukanasa, Vakra, Shatha, Vikata, Brahmakarna, Damshtra Romasa, Yuddhonmatta, Matta, Dhvajagriva, Nadi, Vidyujjihva and Indrajihva Hastimukha, Karala, Pisacha and Sonitaksha.

H
Hanumān
D
Dhūmrākṣa
S
Sampāti
B
Bhīma
G
Ghana
Ś
Śukanāsa
V
Vakra
Ś
Śaṭha
V
Vikaṭa
B
Brahmakarṇa
D
Daṃṣṭra
R
Romaśa
Y
Yuddhonmatta
M
Matta
D
Dhvajagrīva
V
Vidyujjihva
I
Indrajihva
H
Hastimukha
K
Karāla
P
Piśāca
Ś
Śoṇitākṣa
B
Bhavana (dwellings/houses)

FAQs

It highlights disciplined restraint in service to dharma: Hanumān stays focused on his righteous mission (seeking Sītā) rather than being distracted by confrontation or plunder, even while moving through enemy territory.

Hanumān’s actions support satya by aligning conduct with purpose: he proceeds transparently toward the true objective—locating Sītā and reporting accurately to Rāma—without deviating into actions that would compromise the truth of his role as a messenger and servant of righteousness.