Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः

Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters

धूम्राक्षस्य च सम्पातेर्भवनं मारुतात्मजः।विद्युद्रूपस्य भीमस्य घनस्य विघनस्य च।।।।शुकनासस्य वक्रस्य शठस्य विकटस्य च।ब्रह्मकर्णस्य दंष्ट्रस्य रोमशस्य च रक्षसः।।।।युद्धोन्मत्तस्य मत्तस्य ध्वजग्रीवस्य नादिनः।विद्युज्जिह्वेन्द्रजिह्वानां तथा हस्तिमुखस्य च।।।।कराळस्य पिशाचस्य शोणिताक्षस्य चैव हि।

dhūmrākṣasya ca sampāter bhavanaṃ mārutātmajaḥ |

vidyudrūpasya bhīmasya ghanasya vighanasya ca ||5.6.23||

śukanāsasya vakrasya śaṭhasya vikaṭasya ca |

brahmakarṇasya daṃṣṭrasya romaśasya ca rakṣasaḥ ||5.6.24||

yuddhonmattasya mattasya dhvajagrīvasya nādinaḥ |

vidyujjihvendrajihvānāṃ tathā hastimukhasya ca ||5.6.25||

karālasya piśācasya śoṇitākṣasya caiva hi |

Der Sohn des Windgottes sprang über die Wohnsitze der Rākṣasas hinweg: Dhūmrākṣa und Sampāti, Vidyudrūpa, Bhīma, Ghana und Vighana; Śukanāsa, Vakra, Śaṭha und Vikaṭa; Brahmakarṇa, Daṃṣṭra und Romaśa; Yuddhonmatta, Matta, Dhvajagrīva und Nādin; Vidyujjihva und Indrajihva; ebenso Hastimukha, Karāla, Piśāca und wahrlich Śoṇitākṣa.

dhūmrākṣasyaof Dhumraksha
dhūmrākṣasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhūmra + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
sampāteḥof Sampati
sampāteḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsampāti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
bhavanamresidence/house
bhavanam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootbhavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
mārutātmajaḥson of the Wind-god (Hanuman)
mārutātmajaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmāruta + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
vidyudrūpasyaof Vidyudrupa
vidyudrūpasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvidyut + rūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
bhīmasyaof Bhima
bhīmasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhīma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
ghanasyaof Ghana
ghanasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootghana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
vighanasyaof Vighana
vighanasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvighana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
śukanāsasyaof Shukanasa
śukanāsasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśuka + nāsā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
vakrasyaof Vakra
vakrasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
śaṭhasyaof Shatha
śaṭhasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśaṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
vikaṭasyaof Vikata
vikaṭasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvikaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
brahmakarṇasyaof Brahmakarna
brahmakarṇasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahma + karṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
daṅṣṭrasyaof Damshtra
daṅṣṭrasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaṅṣṭra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
romaśasyaof Romasha
romaśasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootromaśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
rakṣasaḥof the demon
rakṣasaḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); ‘रक्षसः’ = ‘राक्षसस्य’ (of the demon) in some recensions
yuddha-unmattasyaof Yuddhonmatta
yuddha-unmattasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyuddha + unmatt(a) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
mattasyaof Matta
mattasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmatta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
dhvajagrīvasyaof Dhvajagriva
dhvajagrīvasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhvaja + grīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
nādinaḥof Nadin
nādinaḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnādin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); इकारान्त-प्रातिपदिक (i-stem)
vidyujjihva-indrajihvānāmof Vidyujjihva and Indrajihva
vidyujjihva-indrajihvānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvidyut + jihvā + indra + jihvā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); द्वन्द्वसमास (copulative)
tathāand likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चय/सादृश्यवाचक अव्यय (also/similarly)
hastimukhasyaof Hastimukha
hastimukhasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roothasti + mukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
karāḷasyaof Karala
karāḷasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkarāḷa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
piśācasyaof Pisacha
piśācasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpiśāca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
śoṇitākṣasyaof Shonitaksha
śoṇitākṣasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśoṇita + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
evaalso/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधानार्थ (indeed)

The noble vanara jumped from Jambumali's to Sumali's and from Rashmiketu's, Suryaketu's and to Vajrakaya's residence.

H
Hanumān
D
Dhūmrākṣa
S
Sampāti
B
Bhīma
G
Ghana
Ś
Śukanāsa
V
Vakra
Ś
Śaṭha
V
Vikaṭa
B
Brahmakarṇa
D
Daṃṣṭra
R
Romaśa
Y
Yuddhonmatta
M
Matta
D
Dhvajagrīva
V
Vidyujjihva
I
Indrajihva
H
Hastimukha
K
Karāla
P
Piśāca
Ś
Śoṇitākṣa
L
Laṅkā

FAQs

Dharma is unwavering commitment to a righteous objective: Hanumān’s exhaustive search reflects integrity and truth-oriented effort rather than haste or assumption.

Hanumān continues an extensive reconnaissance of Laṅkā by checking numerous rākṣasa dwellings in sequence.

Persistence and disciplined courage—continuing the search despite the scale of enemy territory.