Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः

Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters

अथ मेघप्रतीकाशं कुम्भकर्णनिवेशनम्।विभीषणस्य च तदा पुप्लुवे स महाकपिः।।।।

atha meghapratīkāśaṃ kumbhakarṇaniveśanam |

vibhīṣaṇasya ca tadā pupluve sa mahākapiḥ ||5.6.18||

Dann sprang der große Affe zur wolkengleichen Wohnstatt Kumbhakarṇas; und von dort aus setzte er auch zu Vibhīṣaṇas Haus über, die Suche fortführend.

अथthen
अथ:
Adhikarana (अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अनन्तरार्थ (then)
मेघप्रतीकाशम्cloud-like in appearance
मेघप्रतीकाशम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + प्रतीकाश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपमान-सम्बन्ध: मेघवत् प्रतीकाश); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of निवेशनम्)
कुम्भकर्णनिवेशनम्Kumbhakarna's residence
कुम्भकर्णनिवेशनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुम्भकर्ण (प्रातिपदिक/नाम) + निवेशन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कुम्भकर्णस्य निवेशनम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विभीषणस्यof Vibhīṣaṇa
विभीषणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
तदाat that time
तदा:
Adhikarana (अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
पुप्लुवेleapt
पुप्लुवे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाकपिःthe great monkey
महाकपिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + कपि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

The great vanara leaped from Mahodara's to Virupaksha's, from Vidyujjihva's to Vidyunmali and then to Vajradanstra's.

H
Hanumān
K
Kumbhakarṇa
V
Vibhīṣaṇa
L
Laṅkā

FAQs

Dharma includes discernment: even in enemy territory, Hanumān investigates carefully, moving through both hostile and potentially righteous households.

Hanumān crosses major residences in Laṅkā, including those of Kumbhakarṇa and Vibhīṣaṇa.

Disciplined discernment—searching widely without prejudice, guided by the mission.