Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम्।।।।मैथिलीं हन्तुमारब्ध: स्त्रीभिर्हाहाकृतं तदा।

vivṛtya nayane krūre muṣṭim udyamya dakṣiṇam | maithilīṃ hantum ārabdhaḥ strībhir hāhākṛtaṃ tadā ||

Er riss seine grausamen Augen weit auf und hob die rechte Faust; Rāvaṇa setzte an, Maithilī zu schlagen. Da schrien die Frauen voller Entsetzen: „Weh! Weh!“

विवृत्यhaving opened
विवृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-वृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having opened’
नयने(his) eyes
नयने:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), द्विवचन; ‘eyes’
क्रूरेcruel
क्रूरे:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), द्विवचन; विशेषणम् (नयने)
मुष्टिम्fist
मुष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन
उद्यम्यhaving raised
उद्यम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-यम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having raised’
दक्षिणम्right
दक्षिणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (मुष्टिम्) ‘right (hand/fist)’
मैथिलीम्Maithili (Sita)
मैथिलीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमैथिली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to kill’
आरब्धःbegan
आरब्धः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-रभ् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; ‘having begun/started’
स्त्रीभिःby the women
स्त्रीभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/Instrumental), बहुवचन
हाहाकृतम्a cry of ‘alas’
हाहाकृतम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहाहा + कृत (प्रातिपदिक; √कृ क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (hāhā-kṛta = ‘cry of alas’)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालार्थक-अव्यय (then)

"Then the wicked Ravana raised his eyebrows and his right fist to strike at Sita and even the she-demon there raised their voice saying, ' alas, alas !'

R
Rāvaṇa
S
Sītā (Maithilī)
R
Rākṣasī women (striyaḥ)

FAQs

Dharma condemns violence against the helpless; power used to intimidate the innocent is adharma, and even bystanders feel moral shock.

Rāvaṇa, enraged and frustrated, attempts to strike Sītā, prompting alarm among the women present.

The women’s spontaneous protest highlights basic moral conscience and the instinct to prevent wrongdoing.