Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

न त्वं रामस्य सदृशो दास्येऽप्यस्य न युज्यसे।।।।यज्ञीय स्सत्यवादी च रणश्लाघी च राघवः।

na tvaṃ rāmasya sadṛśo dāsye 'py asya na yujyase |

yajñīyaḥ satyavādī ca raṇaślāghī ca rāghavaḥ ||

Du bist Rāma nicht ebenbürtig; ja, nicht einmal würdig, sein Diener zu sein. Rāghava ist des Opfers (Yajña) würdig, wahrhaft im Wort und berühmt für seine Tapferkeit im Kampf.

not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन
सदृशःequal/like
सदृशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)
दास्येin servitude
दास्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/Locative), एकवचन; ‘in servitude/as a servant’
अपिeven
अपि:
Sambhavana (सम्भावना)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/अपि-कारक-अव्यय (even/also)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
युज्यसेare fit
युज्यसे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; ‘you are fit/appropriate’ (न युज्यसे = ‘you are not fit’)
यज्ञीयःworthy of sacrifice/performer of sacrifices
यज्ञीयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयज्ञीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (राघवः)
सत्यवादीtruth-speaking
सत्यवादी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत्य + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (satya-vādin = ‘truth-speaker’) विशेषणम् (राघवः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
रणश्लाघीrenowned in battle
रणश्लाघी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरण + श्लाघिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (raṇa-ślāghin = ‘glorious in battle’) विशेषणम् (राघवः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन

'You are not equal to Rama and not even fit to be his servant. He does yagnas and always abides in truth. He is valiant in war.

S
Sītā
R
Rāvaṇa
R
Rāma (Rāghava)

FAQs

It defines righteous kingship and character: dharma is aligned with truth (satya), sacred duty (yajña/ritual responsibility), and rightful courage—not predation.

Sītā contrasts Rāvaṇa’s coercion with Rāma’s dharmic qualities while rejecting Rāvaṇa’s advances.

Rāma’s satya (truthfulness) and dharmic strength; Sītā’s loyalty in proclaiming those virtues under threat.