Shloka 36
सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः
हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्
Devanagari script
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना किन्नाम गगने मम।ईदृशो विघ्न उत्पन्नो रूपं यत्र न दृश्यते।।5.58.36।।
Transliteration
tato me buddhir utpannā kiṃnāma gagane mama |
īdṛśo vighna utpanno rūpaṃ yatra na dṛśyate ||
Translation
Da stieg in mir der Gedanke auf: „Welche Art von Hindernis ist mir da im Himmel erschienen—eines, dessen Gestalt nicht zu sehen ist?“
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम-अव्यय
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
बुद्धिःthought/intellect
बुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उत्पन्नाarose
उत्पन्ना:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु) (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कृदन्त (past active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बुद्धिः इत्यस्य विधेयः
किम्what
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
नामindeed/ever
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formप्रश्न-निपात (emphatic particle in questions)
गगनेin the sky
गगने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ममof me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
ईदृशःsuch (of this kind)
ईदृशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विघ्नः इत्यस्य विशेषणम्
विघ्नःobstacle
विघ्नः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उत्पन्नःhas arisen
उत्पन्नः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत् + पद् (धातु) (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विघ्नः इत्यस्य विधेयः
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (relative adverb)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्/कर्मणि प्रयोगः: 'is seen/appears'
Characters & Entities
H
HanumānFAQs
Dharma is guided by buddhi (clear judgment): when truth is not immediately visible, one must reason carefully to respond rightly.
After his movement is mysteriously restrained, Hanumān reflects on the nature of an unseen hindrance in midair.
Intellectual clarity—using discernment before action.