Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन।।5.58.34।।सोऽहं विहतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन्।न किञ्चित्तत्र पश्यामि येन मेऽपहृता गतिः।।5.58.35।।

so 'haṃ vihatavegas tu diśo daśa vilokayan |

na kiṃcit tatra paśyāmi yena me 'pahṛtā gatiḥ ||

Als mein Schwung gehemmt war, blickte ich in alle zehn Richtungen; doch sah ich nichts, woran ich erkennen konnte, wer mir die Bewegung geraubt hatte.

छायाshadow
छाया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
निगृहीताwas seized/held back
निगृहीता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनि + ग्रह् (धातु) (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; छाया इत्यस्य विधेयः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
किंचनanything
किंचन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिंचन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थ/किञ्चित्
सःthat (I)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इत्यस्य सहसंबन्धः
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
विहत-वेगःwith speed checked
विहत-वेगः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविहत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + वेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः: 'विहतः वेगः यस्य' (अर्थतः बहुव्रीहि-भावः, परन्तु रूपतः तत्पुरुष-प्रयोगः)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-निपात (particle)
दिशःdirections
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दशten
दश:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषणम्; द्वितीया बहुवचनार्थे दिशः इत्यस्य विशेषणम्
विलोकयन्looking around
विलोकयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु) (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इत्यस्य सह: 'looking around'
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
किंचित्anything
किंचित्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिंचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; हेतु/करणार्थे: 'by which/whereby'
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
अपहृताwas taken away
अपहृता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअप + हृ (धातु) (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गतिः इत्यस्य विधेयः
गतिःmovement/speed
गतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

"Then I was captured by a shadow of some one. I could not see and I reduced my speed and looked around in all the ten directions. I could not see the one who seized me.

H
Hanumān

FAQs

Dharma is prudent discernment: when obstructed, one should investigate carefully rather than react blindly.

Hanumān’s flight is hindered; he scans the directions to identify the hidden attacker but initially finds no visible cause.

Calm analysis under pressure.